Spring naar de content

Prostaatkanker


De prostaat is een klein orgaan dat vlak onder de blaasuitgang en om de plasbuis heen ligt. De prostaat is een klier, dat wil zeggen een orgaan dat een bepaald vocht maakt en uitscheidt. Het vocht dat door de prostaat wordt aangemaakt, helpt zaadcellen in leven te houden en komt bij een
zaadlozing met de zaadcellen naar buiten. Sperma bestaat dus uit prostaatvloeistof waarin zaadcellen zitten. De prostaat is daarom van belang voor de vruchtbaarheid.

Prostaatkanker ontstaat in de cellen van de klierbuisjes van de prostaat. Hierdoor ontstaat een verandering van het prostaatweefsel. Deze verandering is soms door een arts te voelen als een vergroting of een verharding van de prostaat.  Door de tumor kan de prostaat vergroot zijn.

Samenvatting informatieavond over prostaatkanker

Uroloog dr. R.R.M. van der Linden hield een boeiend betoog over prostaatkanker, één van de vormen van kanker die bij de Nederlandse man het meest voorkomt. In veel gevallen wordt prostaatkanker bij toeval ontdekt omdat er geen of nauwelijks klachten zijn. Een jaarlijkse controle van de prostaat bij mannen na ongeveer hun zestigste levensjaar zou wel aan te raden zijn. In ieder geval is het verstandig om bij twijfel zeker contact op te nemen met de huisarts. Hoe sneller prostaatkanker wordt ontdekt, hoe beter de mogelijkheden om te behandelen zijn.

Wat is de prostaat?

De prostaat is een klier onder de blaas van de man op de bekkenbodem. Door de prostaat loopt de plasbuis waardoorheen urine vanuit de blaas en zaadcellen vanuit de balzak worden afgevoerd.

Oorzaken en signalen prostaatkanker

Over de oorzaak is weinig bekend. Wel is aangetoond dat als prostaatkanker in de familie voorkomt, de kans om het te krijgen groter is.
Signalen die op prostaatkanker kunnen wijzen zijn plasklachten, bloed bij de zaadlozing, vage klachte als vermoeidheid of botpijn, maar in heel veel gevallen is er geen enkel signaal. Plasklachten als nadruppelen of een minder krachtige straal komen ook voor bij een goedaardige prostaatvergroting, ook wel bekend als ‘oude mannenkwaal’ . Plasklachten hoeven dus niet altijd te wijzen op prostaatkanker.

Wat houdt een onderzoek in?

In eerste instantie kan de huisarts onderzoek verrichten door te voelen of de prostaat vergroot is. Dit onderzoek verloopt via de anus. De huisarts verwijst door naar de specialist. Bloedonderzoek kan uitwijzen of er een verhoogd PSA aanwezig is. (Prostaat specifiek antigeen) PSA is een stof waarmee een inschatting gemaakt kan worden of er “iets” in de prostaat gaande is.

Wat gebeurt er in het ziekenhuis?

De huisarts kan doorverwijzen naar de uroloog. De uroloog onderzoekt de prostaat, ook wordt de urine onderzocht en wordt meestal een plastest afgenomen. Via een echografie kan de prostaat worden onderzocht en de PSA waarde wordt opnieuw gemeten.
Als de uroloog twijfelt over de aan- of afwezigheid van prostaatkanker kunnen stukjes weefsel uit de prostaat worden genomen voor verder onderzoek door de patholoog.

De uitslag en dan?

Op grond van het weefselonderzoek kan worden vastgesteld of het gaat om een goedaardige tumor, een ontsteking of om kwaadaardige cellen. In dat laatste geval is er sprake van prostaatkanker.
Volgens een bepaalde code vindt een berekening plaats waarmee de uroloog kan zien hoe de cellen zich gedragen. Er kan sprake zijn van traag groeiende cellen, gemiddeld groeiende cellen of snelle en zelfs agrressief groeiende cellen.
Ook wordt gekeken waar de cellen zich bevinden: alleen in de prostaat of is er sprake van uitzaaiing.
Afhankelijk van de uitslag wordt bepaald wat er gaat gebeuren.

Welke behandelingsmogelijkheden zijn er?

Het is mogelijk bij cellen met trage of gemiddelde groei en geen uitzaaiing om regelmatige controles uit te voeren. Er hoeft dan niet te worden geopereerd of bestraald. Uiteraard wordt het proces wel goed bewaakt om te zien of de cellen niet sneller gaan groeien en een ander plan gekozen moet worden..
Een operatie waarbij de prostaat met de tumor wordt verwijderd is een optie wanneer blijkt dat de kanker te uitgebreid aanwezig is en er geen uitzaaiingen zijn. De kans dat de ziekte na de operatie terugkeert, is eigenlijk erg klein maar afhankelijk van diverse factoren.

Bestralen

Ook uitwendige- en inwendige bestraling is mogelijk. Wanneer eerst wordt bestraald, is een operatie nadien moeizamer uit te voeren omdat door de bestraling littekenweefsel ontstaat.
Uitwendige bestraling vindt dagelijks gedurende ongeveer zes weken plaats. Ook hier geldt dat de kans op terugkeer eigenlijk klein is, maar ook weer afhankelijk van diverse factoren.Bij inwendige bestraling worden kleine radioactieve staafjes in de prostaat ingebracht.

Hormoonbehandeling

Het mannelijk hormoon testosteron speelt een rol bij de groei van prostaatkanker. Door dit hormoon terug te dringen, wordt de groei geremd. Hormonale behandeling vindt in de regel plaats wanneer sprake is van uitzaaiingen. Echter kan ook ingezet worden bij de bestraling om het effect krachtiger te maken en betere resultaten te behalen. De behandeling brengt verbetering, maar is niet genezend, wanneer de prostaatkanker door het gehele lichaam zit. Wanneer de ziekte terugkomt, wordt chemotherapie overwogen.