Spring naar de content

Spataderen

Spataderen (varices) zijn abnormale verwijdingen van de aders. Aders brengen het bloed vanuit de weefsels terug naar het hart. Meestal wordt pas over spataderen gesproken als de verwijdingen van de aders ook zichtbaar en/of voelbaar zijn. Spataderproblemen doen zich voornamelijk in de benen voor. Hier moet het bloed van de tenen via de aderen weer helemaal terug stromen naar het hart. Om te voorkomen dat het bloed daarbij naar beneden zakt, zijn er kleppen in deze aderen.

Hoe ontstaan spataderen?

Spataderen ontstaan doordat de kleppen in aders van de benen niet goed werken. Dit kan door verschillende oorzaken ontstaan. De kleppen kunnen zwak zijn aangelegd. Of er kan teveel druk op de kleppen staan. Hierdoor kunnen de kleppen gaan lekken. Als de kleppen lekken, wordt de druk onder die kleppen in de ader groter. Hoe groter de druk, des te wijder het bloedvat, waardoor er meer kleppen bezwijken. Na verloop van tijd worden de gevolgen zichtbaar als spataderen. In de oppervlakkige aders van het been, die vrij dicht onder de huid lopen, doen zich de meeste spataderproblemen voor.

Wie krijgt spataderen?

Eigenlijk kan iedereen spataderen krijgen. Sommige mensen hebben een grotere kans om spataderen te krijgen, namelijk

  • mensen bij wie het in de familie voorkomt
  • zwangere vrouwen
  • mensen die veel en lang moeten staan
  • mensen die een trombosebeen hebben gehad. Door de trombose kunnen de kleppen zijn beschadigd en gaan lekken.

Wat voor klachten krijg je als je spataderen hebt?

Spataderen kunnen verschillende klachten geven, maar dat hoeft niet altijd. Klachten van spataderen zijn:

  • jeuk en pijn in de benen
  • onrustig gevoel van de benen
  • krampen benen, vooral s’nachts
  • vocht in de benen
  • huiduitslag benen
  • verkleuring van de benen, vooral rond de enkels
  • aderontsteking
  • open been; slecht genezende wonden vooral rond de enkels.

Daarnaast vinden veel mensen de spataderen storend of lelijk.

Hoe voorkom ik spataderen?

Sommige mensen hebben meer aanleg om spataders te krijgen. Deze aanleg is niet te voorkomen. U kunt wel proberen lang staan, stilzitten, zwaar tillen en warmte te vermijden. Ook is het verstandig overgewicht te voorkomen. Veel wandelen is gunstig. Steunkousen geven verlichting van de klachten die kunnen optreden bij spataders, ze voorkomen de spataders echter niet.

Hoe groot is de kans dat de spatader terugkomt?

Spataderen kunnen na behandeling terugkomen. De kans dat de spatader teug komt hangt af van de gebruikte methode. Er zijn verschillende onderzoeken gedaan om te kijken welke methode het beste werkt. Vooralsnog lijkt laser behandeling (EVLT) het meest effectief. Vijf jaar na behandeling is bij 90% van de mensen de behandelde spatader nog dicht. Voor schuimbehandeling is dit percentage 56% en voor chirurgische behandeling met een strip en crossectomie 66%.