Spring naar de content

Fotodynamische therapie bij de ziekte morbus Bowen (afwijkende cellen in de huid)

Met deze folder informeren we u over fotodynamische therapie bij de ziekte van Bowen. (Nog meer informatie vindt u op http://www.huidinfo.nl/)

Wat is de ziekte van Bowen?

De ziekte van Bowen (meestal aangeduid met de Latijnse naam: morbus Bowen) is een afwijking waarbij zich zeer oppervlakkig in de huid afwijkende cellen bevinden. Het wordt beschouwd als het laatste stadium vóór huidkanker. Daarom wordt de ziekte van Bowen ook wel plaveiselcelcarcinoom in situ genoemd, vrij te vertalen als plaveiselcelcarcinoom ‘in-de-dop’. Overigens breidt de huidafwijking zich vaak eerst oppervlakkig uit en kan het lang duren voordat uit de ziekte van Bowen echt huidkanker ontstaat. Het is wel noodzakelijk dat deze huidafwijking behandeld wordt. De fotodynamische therapie is voor u de meest geschikte therapie en is relatief eenvoudig, veilig en effectief.

Hoe ziet het er uit?

Morbus Bowen ziet er uit als een rood, vaak iets schilferend plekje, dat vrij scherp van de gezonde huid afgegrensd is. Het wordt aanvankelijk vaak aangezien voor een eczeemplekje. Ook kan de morbus Bowen sterk lijken op een oppervlakkig groeiend basaalcelcarcinoom. Meestal geeft morbus Bowen geen klachten van jeuk of pijn. Ze worden vooral gezien op delen van de huid die regelmatig aan de zon zijn blootgesteld, zoals de handen, onderarmen en het gelaat.

Wat is fotodynamische therapie?

Fotodynamische therapie is een behandeling waarbij afwijkende huidcellen extreem gevoelig voor zichtbaar licht worden gemaakt. Vervolgens worden de afwijkende cellen belicht, waardoor ze afsterven. Na enkele weken worden ze vervangen door nieuwe, gezonde huidcellen. Dit bijzonder selectieve effect op alleen de afwijkende cellen maakt fotodynamische therapie tot een hoogwaardige en voor de ziekte van Bowen een aantrekkelijke behandeling.

Voorbereiding behandeling

De plaats die behandeld moet worden, voelt meestal wat ruw aan en er zitten soms korstjes op. Deze korstjes moeten vóór de behandeling verwijderd worden. Om het verwijderen makkelijker te laten verlopen, kan het zijn dat u een recept mee krijgt voor een zalf waar u een week van te voren de plek mee moet insmeren.

Hoe verloopt de behandeling?

U krijgt twee korte behandelingen die een week na elkaar plaatsvinden. Voor de behandeling wordt het overschot van afwijkende cellen voorzichtig van uw huid verwijderd. Dit gaat niet geheel pijnloos, hiervoor kunt u een uur voorafgaand aan de behandeling twee paracetamol 500 mg innemen. Vervolgens wordt een crème aangebracht met als werkzame stof methylaminolevulinaat. Deze stof wordt door de afwijkende cellen opgenomen en omgezet in een lichtgevoelige stof. De stof maakt de cellen extreem gevoelig voor rood licht.

Daarna wordt de met crème ingesmeerde huid afgedekt met een plastic folie en lichtwerend verbandmateriaal. Als uw hoofdhuid behandeld moet worden, is het raadzaam een bedekking voor het hoofd mee te brengen. De crème moet drie uur inwerken. U kunt die tijd overbruggen in het ziekenhuis. In dat geval krijgt u een etensbon om in de tussentijd iets te gebruiken in het restaurant van het ziekenhuis.

U mag echter, als u dat wilt in deze drie uur ook thuis doorbrengen. Let wel op dat zich niet teveel blootstelt aan warmtewisselingen en licht. Na ongeveer drie uur wordt het verbandmateriaal en de overgebleven crème verwijderd. Tenslotte wordt de plek belicht met rood licht. De belichtingstijd bedraagt negen minuten. Als er plekjes op verschillende plaatsen zitten dan worden ze apart belicht. Als u bijvoorbeeld een plekje op de arm hebt en een plekje op de rug, dan wordt u twee keer negen minuten belicht.

Door deze werkwijze worden de afwijkende cellen selectief afgestoten. Na de behandeling wordt de belichte plek opnieuw verbonden. Dit verbandmateriaal moet 24 uur te blijven zitten. Na een week wordt deze procedure in zijn geheel herhaald.

Wat merkt u van de behandeling?

Sommige patiënten zullen zich tijdens de belichting een beetje ongemakkelijk voelen. U kunt tijdens de belichting pijn ervaren (branderigheid).
Als het om grote of pijnlijke plekken gaat kan de arts besluiten om een pijn-block te zetten. Dit is een plaatselijke verdoving. Daarna zal de behandeling niet meer pijnlijk zijn.

Wat gebeurt er na de behandeling?

De afwijkende cellen zullen worden afgestoten en nieuwe, gezonde cellen worden aangemaakt. Soms is er na de behandeling nog sprake van lichte pijn (tot 24 uur), roodheid (één tot twee weken), korstvorming (twee tot vijf dagen), zwellingen (twee tot vier dagen) en kleurveranderingen van de huid (twee tot vier weken). Drie maanden na de behandeling hebt u weer een afspraak om het resultaat te bekijken en met de dermatoloog te bespreken.

Zijn er nog andere behandelingsmogelijkheden en waarom raadt u mij fotodynamische therapie aan?

In bepaalde gevallen kan de ziekte van Bowen, onder plaatselijke verdoving, chirurgisch worden verwijderd (excisie). In sommige gevallen wordt intensieve bevriezing met vloeibare stikstof toegepast. Er is voor uw behandeling gekozen voor fotodynamische therapie, vooral vanwege de effectiviteit (goede resultaten), de selectiviteit (de gezonde huid wordt niet aangetast) en het cosmetische resultaat (geen zichtbare gevolgen op de huid). Als u met anderen over fotodynamische therapie praat, is het van belang te weten dat deze therapie niet voor elke vorm van huidkanker geschikt is. Bij bepaalde vormen is een chirurgische ingreep nodig.

Aanbevelingen voor de toekomst

  • Vermijdt langdurige blootstelling aan de zon of kunstmatige lichtbronnen.
  • Bescherm uw huid bij zonnig weer met een zonnebrandcrème.
  • Een hoofdbedekking biedt ook goede bescherming tegen overdadig zonlicht.

Wat zijn de vooruitzichten?

Zoals gezegd is de behandeling van morbus Bowen eenvoudig. De meeste dermatologen zullen adviseren de huid jaarlijks te laten screenen door de huis- of huidarts op morbus Bowen en andere huidbeschadigingen.

Vragen

Als u na het lezen van deze folder nog vragen hebt, kunt u contact opnemen met onze polikliniek dermatologie.

Belangrijke telefoonnummers:

  • Polikliniek dermatologie: 0413 - 40 19 29 / Route 020