Spring naar de content

Spataderen

Spataderen (varices) zijn abnormale verwijdingen van de aders. Aders brengen het bloed vanuit de weefsels terug naar het hart. Meestal wordt pas over spataderen gesproken als de verwijdingen van de aders ook zichtbaar en/of voelbaar zijn. Spataderproblemen doen zich voornamelijk in de benen voor. Hier moet het bloed van de tenen via de aderen weer helemaal terug stromen naar het hart. Om te voorkomen dat het bloed daarbij naar beneden zakt, zijn er kleppen in deze aderen.

In het been bestaan drie adersystemen:

  • Het adersysteem dat diep in de spieren is gelegen
  • Het adersysteem dat zich onderhuids bevindt (magna- en parva-systeem)
  • Een heel fijnmazig adersysteem in de huid

De meeste spataderproblemen doen zich voor in de oppervlakkige aderen, die vrij dicht onder de huid lopen.

Het meest aangedane systeem loopt van de binnenzijde van het been van de enkel naar de lies en wordt het 'magna-systeem'genoemd. Het tweede systeem loopt van de buitenzijde van de enkel naar de knieholte en wordt het 'parva-systeem genoemd.

Hoe ontstaan spataderen?

Spataderen ontstaan doordat de kleppen in aders van de benen niet goed werken. Dit kan door verschillende oorzaken ontstaan. De kleppen kunnen zwak zijn aangelegd. Of er kan teveel druk op de kleppen staan. Hierdoor kunnen de kleppen gaan lekken. Als de kleppen lekken, wordt de druk onder die kleppen in de ader groter. Hoe groter de druk, des te wijder het bloedvat, waardoor er meer kleppen bezwijken. Na verloop van tijd worden de gevolgen zichtbaar als spataderen. In de oppervlakkige aders van het been, die vrij dicht onder de huid lopen, doen zich de meeste spataderproblemen voor.

Wie krijgt spataderen?

Eigenlijk kan iedereen spataderen krijgen. Sommige mensen hebben een grotere kans om spataderen te krijgen, namelijk

  • mensen bij wie het in de familie voorkomt
  • zwangere vrouwen
  • mensen die veel en lang moeten staan
  • mensen die een trombosebeen hebben gehad. Door de trombose kunnen de kleppen zijn beschadigd en gaan lekken.
  • Mensen met overgewicht

Wat voor klachten krijg je als je spataderen hebt?

Spataderen kunnen verschillende klachten geven, maar dat hoeft niet altijd. Klachten van spataderen zijn:

  • jeuk en pijn in de benen en het gevoel van zware vermoeide benen
  • onrustig gevoel van de benen
  • krampen benen, vooral s’nachts
  • vocht in de benen
  • huiduitslag benen
  • verkleuring van de benen, vooral rond de enkels
  • aderontsteking
  • open been; slecht genezende wonden vooral rond de enkels.Hoe voorkom ik spataderen?
  • Sommige mensen hebben meer aanleg om spataders te krijgen. Deze aanleg is niet te voorkomen. U kunt wel proberen lang staan, stilzitten, zwaar tillen en warmte te vermijden. Ook is het verstandig overgewicht te voorkomen. Veel wandelen is gunstig. Steunkousen geven verlichting van de klachten die kunnen optreden bij spataders, ze voorkomen de spataders echter niet.
  • Daarnaast vinden veel mensen de spataderen storend of lelijk.

Hoe voorkom ik spataderen?

Sommige mensen hebben meer aanleg om spataders te krijgen. Deze aanleg is niet te voorkomen. U kunt wel proberen lang staan, stilzitten, zwaar tillen en warmte te vermijden. Ook is het verstandig overgewicht te voorkomen. Veel wandelen is gunstig. Steunkousen geven verlichting van de klachten die kunnen optreden bij spataders, ze voorkomen de spataders echter niet.

Hoe kun je spataderen behandelen?

Spataderen kun je op verschillende manieren behandelen. De behandeling hangt af van de plaats en grootte van de spataderen. Het is dus belangrijk de aderen eerst goed in kaart te brengen. Dit gebeurt met behulp van een duplex onderzoek. U leest hier meer over in de folder Duplexonderzoek van de aders in de benen.

De spataderbehandelingen zijn:

- Levensstijl veranderen; voorkom veel staan, beweeg veel, voorkom overgewicht

- Steunkousen dragen. Steunkousen worden voorgeschreven ter voorkoming maar ook als behandeling van chronische insufficiëntie. Deze moeten in sommige gevallen overdag altijd gedragen worden, en in sommige gevallen alleen tijdens langdurig stilstaan. In de volksmond wordt vaak gesproken over steunkousen. De officiële naam is therapeutisch elastische kousen. Bij mensen met spataderen, trombose been in het verleden of een open been is er vaak ophoping van vocht in de onderbenen. Dit veroorzaakt kenmerkende klachten en huidafwijkingen. Dit vocht kan men verminderen door druk van buiten af uit te oefenen. Dit kan de klachten die spataderen geven, verminderen en het verlaagt het risico op een open been op langere termijn. Therapeutisch elastische kousen worden zo nodig op maat gemaakt. Na sommige spatader behandelingen, worden de steunkousen tijdelijk als nabehandeling voorgeschreven.

- Inspuiten (scleroseren/foam) van de spataderen. Voor dieper gelegen aderen kan dat echo-geleid gebeuren, voor oppervlakkige aderen kan dat zonder echo. Lees hier meer over in de folder scleroseren en ECHO-geleid scleroseren met foam

- Plaatselijk verwijderen van spataderen. Hierbij worden de spataderen onder plaatselijke verdoving met mini-sneetjes verwijderd volgens de techniek van Muller ('Mulleren') Lees hier meer over in de folder Spataders onderhuids verwijderen (methode Muller)

- Poliklinisch en onder plaatselijk verdoving uitschakelen van de onderhuidse hoofdaderen met behulp van een endovasculaire techniek (Endovasculaire laser of ClariVein). De EndoVeneuze techniek is bedoeld voor oppervlakkige grote spataderen, de zogenaamde hoofdaderen. Daar zijn er twee van, één die aan de binnenkant van het been van de enkel naar de lies loopt (de vena saphena Magna) en één die aan de achterkant van de kuit naar de knieholte loopt (de vena saphena Parva). De endovasculaire laserbehandeling methode werkt met laserstralen waarbij de ader wordt dichtgebrand. Bij de ClariVein techniek wordt het vat aan de binnenkant met een rondraaiende draad beschadigd waarna het samenvalt en dichtgeplakt kan worden. De arts bepaalt samen met u voor welke behandeling u in aanmerking komt. Lees hier meer over in de folder EVLT en ClariVein

- Operatief verwijderen van de onderhuidse spataderen, bijvoorbeeld volgens de 'klassieke strip' methode. Deze methode wordt niet veel meer toegepast, maar kan in bijzondere gevallen toch noodzakelijk zijn.

Spataderen kunnen veilig verwijderd worden omdat het bloed al een andere weg heeft gevonden. De spatader is namelijk een ader die zijn functie van bloedafvoer al grotendeels verloren heeft.

Hoe groot is de kans dat de spatader terugkomt?

Spataderen kunnen na behandeling terugkomen. De kans dat de spatader terug komt hangt af van de gebruikte methode. Er zijn verschillende onderzoeken gedaan om te kijken welke methode het beste werkt. Vooralsnog lijkt laser behandeling (EVLT) het meest effectief. Vijf jaar na behandeling is bij 90% van de mensen de behandelde spatader nog dicht. Voor schuimbehandeling is dit percentage 56% en voor chirurgische behandeling met een strip en crossectomie 66%.

Patiëntenvereniging

Er is een 'Vereniging van Vaatpatiënten' die o.a. de belangen behartigt van patiënten met spataderen. Zij werken samen met de vereniging voor hartpatiënten en heten: 'Hart en Vaatgroep'.

Postadres:
De Hart&Vaatgroep
Postbus 133
3769 ZJ Soesterberg
T: 088 11 11 600

Email

info@hartenvaatgroep.nl

Website
www.hartenvaatgroep.nl  

Verzekering

Het poli bezoek en duplexonderzoek wordt vergoed door de verzekering als u een verwijzing van de huisarts of een andere medisch specialist heeft. Afhankelijk van uw verzekeraar en de bevindingen bij het duplex onderzoek wordt de behandeling vergoed. We wijzen u bijh dezen op het feit dat u elk jaar uw eigen risico heeft.

Heeft u nog vragen?

Bespreek deze dan met uw dermatoloog. Polikiniek dermatologie: 0413 - 40 19 29, route 020

 

 

Dermatologie en Venereologie (NVDV); www.nvdv.nl