Spring naar de content

Keelamandelen (en eventueel neusamandel) verwijderen bij kinderen

Inleiding

Binnenkort komt uw kind naar het ziekenhuis voor een operatie om de keelamandelen en de neusamandel weg te laten halen. In medische taal noemen we dit tonsillectomie - adenotomie. In deze folder leest u meer informatie over de tonsillectomie en adenotomie, de operatie en de nazorg. Algemene informatie over de opname leest u in de folder Kinderdagbehandeling, één dagje naar het ziekenhuis voor een operatie.

Wat zijn amandelen?

Amandelen zijn kleine orgaantjes die achter in de keelholte zitten. Ieder mens heeft twee keelamandelen en één neusamandel. De keelamandelen kunt u zien als u achter in de keel kijkt. De neusamandel kunt u niet zien omdat deze amandel achter de neus zit. Amandelen zijn in het algemeen nuttig, ze vergroten de weerstand tegen ziektes. Amandelen spelen mede een rol bij de afweer tegen infecties.

Waarom de keelamandelen en de neusamandel laten verwijderen?

Soms raken de amandelen zelf geïnfecteerd, ze worden dik en pijnlijk. Uw kind heeft meestal koorts en voelt zich ziek. Een ontstoken amandel kan ook een rol spelen bij een middenoorontsteking of een neusverkoudheid.
Ook klachten als slecht slapen, snurken, weinig eetlust en hangerigheid kunnen door de amandelen komen. Omdat sommige kinderen meer last dan voordeel van amandelen hebben, is het in die gevallen beter de amandelen te verwijderen.

Wat gebeurt er bij de operatie?

De operatie vindt plaats onder algehele narcose. Tijdens de operatie verwijdert de KNO-arts de amandelen via de mond. De wond wordt niet gehecht. Het verwijderen van de amandelen bij een kind duurt meestal 15 à 20 minuten.

Na de operatie

Algemeen

Na de operatie kan uw kind wat last hebben van hoofdpijn en/of misselijkheid. Deze klachten kunnen optreden door de slaapmedicatie die is toegediend, de klachten verdwijnen vrij snel (binnen enkele uren tot soms enkele dagen). Ook heeft uw kind last van keelpijn, dit is van de tube die tijdens de operatie is ingebracht in de keel van uw kind, maar uiteraard ook van de keelamandelen die verwijderd zijn.

Specifiek

Voor de genezing van de wond moet uw kind, als hij of zij goed wakker is regelmatig kleine beetjes ijskoud water of limonade (zonder prik) drinken (uw kind mag ook een ijsje) en regelmatig de neus voorzichtig snuiten. Bovendien kan er de eerste uren nog wat bloederig slijm uit de neus of mond komen bij uw kind, een normaal verschijnsel dat vanzelf over gaat.

Wat zijn de risico's?

Complicaties komen bij deze ingreep bijna nooit voor. Bij het verwijderen van de amandelen bestaat een kans op het krijgen van een nabloeding. Een bloeding kunt u herkennen doordat uw kind bloed spuugt of doordat er bloed uit de neus komt. Wanneer het bloed bruin van kleur is, betekent dit dat het oud bloed is en hoeft u geen actie te ondernemen. Bij helder rood bloed is er een nabloeding waarvoor u direct contact moet opnemen met het ziekenhuis.

De opname

Uw kind wordt voor deze ingreep minimaal vier uur opgenomen ter observatie. De Opname/Planning informeert u, ongeveer een week van te voren, over de dag en het tijdstip dat uw kind in Bernhoven wordt verwacht voor de ingreep. De wachttijd kan sterk variëren.

Op de afdeling krijgt uw kind de eerste vier uur vaak ijskoude vleoistof als water, ranja, waterijs, dit heet streng vloeibaar.

Op de dag van de operatie mag u bij uw kind blijven, ook bij de inleiding van de operatie (niet bij de operatie zelf). Na de operatie worden geen complicaties verwacht zodat uw kind thuis kan herstellen.

  • Zorg dat u de pijnstilling (paracetamol) in huis heeft voordat de operatie plaats vindt.

Naar huis

Als alles goed verloopt, kan uw kind na enkele uren (vaak minimaal vier uur) na de operatie naar huis. Voor het ontslag komt de KNO-arts niet meer bij uw kind langs.
Voordat u met uw kind naar huis gaat, geeft de verpleegkundige uitleg wat u thuis kunt doen om uw kind te helpen zo spoedig mogelijk te herstellen. Soms kan de operatie tegenvallen. Uw kind wordt dan voor één of meerdere nachten opgenomen op de Kinder- en jongerenafdeling.
In verband met eventuele misselijkheid en kans op spugen, is het voor uw kind prettiger met eigen vervoer of de taxi naar huis te gaan en niet met het openbaar vervoer. Het is handig om een spuugbakje in de auto te hebben liggen.

Adviezen en instructies voor thuis

Laat uw kind de dag van de operatie thuis bedrust houden en de eerste dagen rustig aan doen.

Controle eerste nacht

  • Het is belangrijk dat uw kind iedere twee uur controleert op de ademhaling en een eventuele nabloeding.
  • Geef uw kind als hij/zij wakker is een beetje (ijskoud) water of limonade (zonder prik). Door het drinken trekt de wond samen en neemt de kans op een nabloeding af.

Eten en drinken

  • Voor de genezing van de wond moet uw kind de eerste dag als hij of zij goed wakker is, regelmatig kleine beetje ijskoud wat er limonade (zonder prik) drinken
  • Bij thuiskomst mag uw kind de dag van de operatie koude vloeistoffen drinken of koude vloeibare producten eten, al kan uw kind op de dag van de operatie nog weinig eetlust hebben of zich misselijk voelen.
  • De avond/nacht na de operatie mag uw kind koude vla, yoghurt, waterijs of roomijs etc. (zonder harde stukjes). 
  • Laat uw kind de eerste drie tot vijf dagen (of zonodig langer) zachte lauwe voeding eten (puree, pap, brood zonder korsten en dergelijke). 

Temperatuur

  • Het is mogelijk dat uw kind de eerste dagen na de ingreep wat verhoging of koorts heeft. Dit is een normaal verschijnsel.

Pijnstilling

  • Na het verwijderen van de keelamandelen en eventueel de neusamandel is keel- en oorpijn normaal. Kinderen uiten dit vaak door niet te willen eten en drinken of door huilerig en teruggetrokken gedrag. Het is dan ook noodzakelijk na de operatie de eerste twee dagen pijnstilling aan uw kind te geven. Gezien de klachten van keelpijn, hebben zetpillen duidelijk de voorkeur. Mocht uw kind na twee dagen nog pijn hebben, dan mag u nog gerust paracetamol geven. Het is mogelijk dat uw kind een week lang pijnstilling nodig heeft om goed te kunnen drinken, eten en/of slapen.
  • Geef uw kind de eerste 48 uur na de operatie zonodig iedere 8 uur paracetamol en diclofenac (voor diclofenac krijgt u een recept van de arts) voor de pijn. De hoeveelheid die uw kind per keer mag, hangt af van het gewicht van uw kind. De verpleegkundige informeert u hierover. 
  • Eventueel moet uw kind de dag na de operatie starten met zout neusspray of -druppels of een zoutoplossing (4x daags). Dit is om het snuiten van de neus gemakkelijker te laten verlopen. Blijf dit doen zolang er korstjes in de neus zitten of de neus verstopt is. De verpleegkundige informeert u hierover.

Plassen

  • Als uw kind na de operatie in het ziekenhuis nog niet geplast heeft, moet u thuis in de gaten houden dat uw kind wel binnen 24 uur na de operatie geplast heeft.
  • Lukt het uw kind thuis niet te plassen (binnen 24 uur na de operatie), neem dan contact op met de spoedeisende hulp van Bernhoven.

Douchen en (wond)verzorging

  • Uw kind mag op de dag van de operatie niet te warm baden of onder de douche. Daarna mag uw kind gewoon baden en douchen.
  • Laat uw kind zo min mogelijk zuigen (minimaal de eerste week na de operatie), vermijdt dus bij voorkeur het gebruik van een fopspeen of fles (het zuigen kan namelijk een nabloeding bevorderen door de zuigkracht die op de wond komt te staan).

Naar school

  • Uw kind mag na week weer naar school of kinderdagverblijf als hij/zij zich goed voelt en pijnvrij is. Tot tien dagen na de ingreep kan uw kind een nabloeding krijgen hoewel die kans wel steeds kleiner wordt.

Naar buiten, sporten, fietsen en zwemmen

  • Uw kind mag de eerste twee weken na de operatie niet sporten of zwemmen.

Algemeen

  • Op de plaats van de verwijderde amandelen ontstaat een grijs-witte laag. De adem van uw kind kan hierdoor weeïg ruiken en uw kind heeft dan vaak een vieze smaak in de mond. Het witte laagje is na ongeveer een week weer verdwenen.
  • Veel kinderen klagen na de ingreep over oorpijn en vertonen soms een beetje open neusspraak. Dit komt van de keel en is een normaal verschijnsel. De pijn verdwijnt vanzelf binnen tien dagen. Wat kan helpen is om een vlakke hand tegen het oor te houden met name tijdens het drinken.

Controle afspraak

  • U belt zelf twee dagen na de operatie om een afspraak maken voor een nacontrole bij de KNO-arts, 0413 - 40 19 47.

Wat te doen bij problemen?

  • Bel bij acute problemen (een nabloeding, uw kind spuugt helderrood bloed uit of er loopt helderrood bloed uit de neus en dit stopt niet) de spoedeisende hulp afdeling van Bernhoven (0413 - 40 10 00). Moet u onverhoopt naar de SEH van Bernhoven? Volg bij het ziekenhuis de borden ‘Spoedpost Bernhoven’. 
  • Bel bij problemen (aanhoudend braken, veel pijn en onvoldoende baat bij pijnstillers) die ontstaan binnen 24 uur na de operatie binnen  kantooruren de polikliniek KNO (0413 - 40 19 47) en buiten kantooruren de spoedeisende hulp.
  • Bel bij problemen (veel pijn en onvoldoende baat bij pijnstillers, niet geplast hebben binnen 24 uur na de operatie of na drie dagen nog koorts) die ontstaan na 24 uur na de operatie de polikliniek KNO-heelkunde of uw huisarts.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen over deze behandeling, stel deze gerust op de dag van de behandeling. Ook kunt u op werkdagen telefonisch contact opnemen met de polikliniek KNO-heelkunde op telefoonnummer: 0413 - 40 19 47, route 020.

Meer weten?

Uitgebreide informatie over het verwijderen van keel- en neusamandelen vindt u ook op de website van de Nederlandse Vereniging voor KNO-Heelkunde: www.kno.nl. en www.kindenziekenhuis.nl.