Adviezen voor een gezonde stem

Tips voor een gezonde stem

Rook niet

Roken irriteert je neus, keel en stembanden. Hierdoor kun je stemklachten krijgen. Als je zingt, kan roken er ook voor zorgen dat je hoge tonen minder goed kunt halen.

Adem zoveel mogelijk door je neus

Probeer in rust door je neus te ademen. Je neus verwarmt, reinigt en bevochtigt de lucht die je inademt. Zo voorkom je dat je keel uitdroogt. Ook helpt dit om infecties in je neus en keel te voorkomen. Vermijd ruimtes met veel rook of stof.

Hoest, kuch en schraap je keel zo min mogelijk

Door vaak te hoesten, kuchen of je keel te schrapen, raken je stembanden geïrriteerd. Dit kan je stemklachten erger maken. Verderop in deze folder lees je hoe je dit kunt verminderen.

Praat zo min mogelijk in een lawaaiige omgeving

In een omgeving met veel lawaai ga je vaak vanzelf harder praten. Bijvoorbeeld op een feestje, in de auto of op een drukke werkplek. Dit kost je stem veel kracht. Je kunt hierdoor hees worden of last krijgen van je keel. Als je je stem vaak overbelast, kunnen je stembanden beschadigd raken.

Probeer daarom schreeuwen en gillen te vermijden.

Tips als je in een lawaaiige omgeving bent:

• Bewaar lange gesprekken voor een rustig moment.

• Ga dichter bij de ander staan als je iets wilt zeggen.

• Spreek duidelijk, zodat je minder hard hoeft te praten.

• Gebruik gebaren om iets duidelijk te maken.

• Gebruik eventueel oordoppen met een filter. Hierdoor hoor je je eigen stem beter en praat je minder snel te hard.

• Zing niet hard mee met muziek, maar beweeg je lippen mee zonder geluid.

Heb je toch veel of hard gepraat? Geef je stem daarna rust.

Geef je stem rust bij verkoudheid

Als je verkouden bent, kunnen je stembanden geïrriteerd zijn. Je stem klinkt dan vaak hees en raakt sneller vermoeid. Probeer zo min mogelijk te praten om je stem rust te geven.

Fluister niet

Fluisteren kan je stembanden extra belasten. Praat liever op een normale manier, maar iets zachter dan je gewend bent. Probeer ontspannen te spreken.

Hoesten, kuchen en je keel schrapen

Heb je vaak het gevoel dat er slijm of iets anders in je keel zit? Dan heb je misschien de neiging om te hoesten, kuchen of je keel te schrapen. Dit geeft soms even verlichting, maar kan je klachten juist erger maken.

Hoe ontstaan deze klachten?

Je stembanden zijn bedekt met een dun, vochtig laagje. Dit heet het slijmvlies. Het beschermt je stembanden.

Het slijmvlies kan geïrriteerd raken door bijvoorbeeld:

• Een verkoudheid of allergie.

• Droge lucht, rook of stof.

• Prikkelende stoffen, zoals ammoniak.

• Maagzuur dat omhoogkomt.

• Te veel of verkeerd stemgebruik, zoals hard praten, schreeuwen of zingen.

• Vaak hoesten, kuchen of je keel schrapen.

Als het slijmvlies geïrriteerd raakt, maakt het vaak extra slijm aan. Hierdoor kun je een kriebel of een brokgevoel in je keel krijgen.

Waarom maakt kuchen de klachten erger?

Als je hoest, kucht of je keel schraapt, sluiten je stembanden zich met kracht. Daarna gaan ze met kracht weer open. Dit belast je stembanden.

Hierdoor kan een kringloop ontstaan:

• Je keel raakt geïrriteerd en maakt meer slijm aan.

• Je voelt een kriebel of slijm in je keel.

• Je gaat kuchen of je keel schrapen.

• Je keel raakt daardoor nog meer geïrriteerd.

• Je krijgt opnieuw de neiging om te kuchen.

Ook kunnen de spieren rondom je keel gespannen raken. Hierdoor kun je het gevoel krijgen dat er iets in je keel zit.

Vaak kuchen of je keel schrapen helpt dus niet. Het kan de klachten juist in stand houden.

Hoe kun je het kuchen en keelschrapen verminderen?

Stap 1. Let op wanneer je kucht

Kuchen of je keel schrapen kan een gewoonte worden, zonder dat je het merkt. Probeer daarom bewust te letten op hoe vaak je dit doet.

Een eenvoudige oefening:

• Kies elke dag een moment van 15 minuten.

• Zet een streepje op papier bij iedere keer dat je kucht of je keel schraapt.

• Probeer het aantal streepjes iedere dag te verminderen.

Let ook op wanneer je vooral moet kuchen. Bijvoorbeeld in de ochtend, na lang praten of in een droge ruimte. Zo ontdek je misschien wat je klachten veroorzaakt.

Stap 2. Probeer het kuchen te voorkomen

Voel je een kriebel of slijm in je keel? Probeer dan niet meteen te kuchen of je keel te schrapen.

Dit kan helpen:

• Neem een klein slokje water.

• Slik een paar keer rustig.

• Neem eventueel een suikervrij snoepje.

• Neurie zachtjes. De trillingen kunnen helpen om slijm los te maken.

• Zoek afleiding, zodat je minder op het gevoel in je keel let.

Stap 3. Blijf oefenen

Het kan lastig zijn om het kuchen of keelschrapen af te leren. Zeker als je dit al lange tijd doet.

Probeer de tips iedere dag toe te passen. Als je dit een aantal dagen volhoudt, kan de neiging om te kuchen afnemen. Ook kan het gevoel van slijm of een brok in je keel minder worden.