Hepatitis B-vaccinatie voor nierfalen- en dialysepatiënten

Als je nierfalen hebt en moet dialyseren, kan je lever kwetsbaarder zijn voor infecties, zoals hepatitis B. Dat is een ontsteking van de lever die veroorzaakt wordt door virussen. In deze folder lees je over het hepatitis B-virus en hoe je deze infectie kunt voorkomen.

Vaccinatie tegen hepatitis B bij nierfalen en dialyse

De Nederlandse Federatie voor Nefrologie (NfN) en de Gezondheidsraad adviseren vaccinatie tegen hepatitis B bij mensen met nierfalen en bij mensen die dialyse krijgen.

Dit advies geldt voor:

• patiënten met nierfalen die mogelijk dialyse nodig hebben;
• patiënten die peritoneale dialyse krijgen;
• patiënten die hemodialyse krijgen.

Vaccinatie is belangrijk omdat:

• je op een dialyseafdeling meer kans hebt om in contact te komen met bloed;
• mensen met nierfalen vaak een verminderde afweer hebben;
• een hepatitis B-infectie bij dialysepatiënten vaker chronisch wordt;
• patiënten met peritoneale dialyse later mogelijk moeten overstappen op hemodialyse.

Door al vóór de start van de dialyse te vaccineren, proberen we patiënten zo goed mogelijk te beschermen.

Wat is hepatitis B?

Hepatitis B is een ontsteking van de lever. Deze wordt veroorzaakt door het hepatitis B-virus.

Het virus zit in het bloed en in sommige andere lichaamsvloeistoffen van iemand die besmet is. Je kunt besmet raken door contact met besmet bloed of besmette materialen, zoals naalden.

Een heel kleine hoeveelheid bloed kan al genoeg zijn om het virus over te dragen. Buiten het lichaam kan het virus minstens zeven dagen besmettelijk blijven.

Welke klachten kun je krijgen?

Na een besmetting duurt het meestal twee tot drie maanden voordat klachten ontstaan. Soms duurt dit tot zes maanden.

Veel mensen hebben geen duidelijke klachten. Klachten die kunnen voorkomen zijn:

• vermoeidheid;
• koorts;
• spier- en gewrichtspijn;
• misselijkheid en braken;
• een gele huid of geel oogwit;
• donkere urine;
• lichte ontlasting.

De meeste volwassenen herstellen binnen één tot drie maanden. Soms blijft het virus in de lever aanwezig. Dit heet chronische hepatitis B.

Bij dialysepatiënten verloopt de infectie vaak zonder duidelijke klachten. De kans dat de infectie chronisch wordt, is bij hen groter. Chronische hepatitis B kan op lange termijn schade aan de lever veroorzaken, zoals levercirrose of leverkanker.

Iemand met chronische hepatitis B kan het virus ook zonder klachten overdragen op anderen.

Waarom vaccineren?

Op de dialyseafdeling werken we volgens strenge regels om besmetting te voorkomen. Toch kan contact met bloed nooit helemaal worden uitgesloten.

Een vaccinatie helpt je lichaam om antistoffen tegen hepatitis B te maken. Deze antistoffen beschermen je tegen het virus.

Het vaccin bevat niet het volledige hepatitis B-virus. Je kunt daarom geen hepatitis B krijgen door de vaccinatie.

Het vaccinatieschema

Je krijgt vier injecties met het hepatitis B-vaccin. De injecties worden in de bovenarm gegeven.

Eén tot twee maanden na de laatste vaccinatie controleren we je bloed. We kijken dan of je voldoende antistoffen hebt aangemaakt.

Ook daarna controleren we regelmatig of je nog voldoende beschermd bent. Is de hoeveelheid antistoffen te laag? Dan bepaalt de arts volgens de richtlijn van de NfN welke vervolgstappen nodig zijn. Soms zijn extra vaccinaties nodig.

Werkwijze bij nierfalen

Tijdens je afspraak op de polikliniek schrijft de nefroloog een recept voor de vaccinaties. Het recept wordt digitaal naar het dialysecentrum gestuurd.

Een dialyseverpleegkundige neemt contact met je op om een afspraak te maken. Je krijgt de vaccinaties op de dialyseafdeling van Bernhoven.

Dialysecentrum
Route 210

Meld je bij aankomst bij de secretaresse van het dialysecentrum. De verpleegkundige plant ook de afspraak voor de volgende vaccinatie met je.

Na de vierde vaccinatie krijg je een formulier voor bloedonderzoek. Laat één tot twee maanden na de laatste vaccinatie je bloed controleren.

Je maakt hiervoor zelf een afspraak via de website van Bernhoven.

Bloedafname
Route 10

Zijn extra vaccinaties nodig? Dan volgen we opnieuw dezelfde werkwijze.

Werkwijze bij dialyse

Moet je onverwacht beginnen met dialyse? Dan is het niet altijd mogelijk om vóór de start alle vaccinaties te geven. De arts bespreekt met je wanneer je kunt beginnen.

De arts schrijft een recept voor vier vaccinaties. De dialyseverpleegkundige zorgt dat deze beschikbaar zijn. Je krijgt de injecties op het dialysecentrum.

Peritoneale dialyse

Eén tot twee maanden na de laatste vaccinatie krijg je een formulier voor bloedonderzoek mee. Je maakt zelf een afspraak voor de bloedafname via de website van Bernhoven.

Hemodialyse

Bij hemodialyse nemen we het bloed tijdens een behandeling af.

Zijn extra vaccinaties nodig? Dan volgen we opnieuw dezelfde werkwijze.

Heb je nog vragen?

Heb je na het lezen van deze folder nog vragen? Stel ze gerust aan je dialyseverpleegkundige of behandelend arts.