Hoe gebruik ik zetpillen of klysma's
Je hebt met de maag-darm-leverarts of IBD-verpleegkundige gesproken over het gebruik van zetpillen en/of klysma’s. In deze folder vind je meer informatie en handige tips over het gebruik hiervan. De folder vervangt niet de bijsluiter van de medicatie. Als je na het lezen van de folder nog vragen hebt, kun je contact opnemen met je arts of verpleegkundige.
Je hebt met de maag-darm-leverarts of IBD-verpleegkundige gesproken over zetpillen en/of klysma’s.
In deze folder lees je:
- waarom je deze medicijnen gebruikt
- hoe je een zetpil of klysma gebruikt
- wanneer je het medicijn gebruikt
- waar je op moet letten
Deze folder vervangt de bijsluiter van je medicijn niet. Lees daarom ook altijd de bijsluiter van de apotheek.
Waarom gebruik je deze medicijnen?
De oorzaak van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is nog niet bekend.
Met medicijnen proberen we de ontsteking in je darmen te verminderen. Hierdoor kunnen je klachten afnemen. De medicijnen helpen ook om verdere problemen door de ziekte te voorkomen.
De medicijnen genezen de ziekte niet. Ze zorgen ervoor dat je minder klachten hebt. Daarom is het belangrijk dat je de medicijnen blijft gebruiken. Ook als je je goed voelt. Stop je met de medicijnen? Dan kunnen je klachten terugkomen.
Wat zijn zetpillen en klysma’s?
Een zetpil of klysma wordt vaak voorgeschreven als de ontsteking in het laatste deel van de dikke darm zit.
Je brengt het medicijn via de anus rechtstreeks in de darm. Daar kan het zijn werk doen. Het medicijn komt bijna niet in de rest van je lichaam terecht. Hierdoor is de kans op bijwerkingen kleiner.
Hoe gebruik je een zetpil?
Volg altijd de uitleg in de bijsluiter.
- Ga eerst naar het toilet. Zorg dat je endeldarm leeg is.
- Was je handen.
- Haal de folie van de zetpil.
- Maak de zetpil eventueel een beetje nat met water. Hierdoor kun je deze makkelijker inbrengen.
- Breng de zetpil in de anus. Het maakt niet veel uit welke kant je eerst inbrengt.
- Duw de zetpil met je vinger helemaal naar binnen. Zo voorkom je dat de sluitspier de zetpil weer naar buiten duwt.
- Was daarna opnieuw je handen.
Na het inbrengen kun je aandrang krijgen. Probeer niet naar het toilet te gaan. De zetpil heeft tijd nodig om te smelten. Daarna neemt de endeldarm de werkzame stof op.
Verlies je de zetpil binnen tien minuten doordat je naar het toilet moet? Dan kun je een nieuwe zetpil inbrengen.
Hoe gebruik je een vloeibaar klysma?
Volg altijd de voorbereiding in de bijsluiter van de apotheek.
- Laat het klysma op lichaamstemperatuur komen. Leg het bijvoorbeeld in een lauwwarm waterbad. Dit maakt het inbrengen prettiger en verkleint de kans op buikkrampen.
- Ga eerst naar het toilet. Zorg dat je endeldarm leeg is.
- Was je handen.
- Ga op je linkerzij liggen.
- Houd je onderste been gestrekt en buig je bovenste been.
- Schud het klysma goed.
- Breng de tuit voorzichtig in de anus.
- Is dit moeilijk? Pers dan zachtjes. Hierdoor opent de anus zich een beetje.
- Knijp de fles zo veel mogelijk leeg.
- Trek de tuit uit de anus. Houd de fles ingedrukt terwijl je deze terugtrekt. Zo stroomt de vloeistof niet terug in de fles.
- Was daarna opnieuw je handen.
Er blijft altijd een beetje vloeistof in de verpakking achter. Dit is normaal. Je hebt genoeg vloeistof ingebracht om het medicijn goed te laten werken.
Blijf na het inbrengen op je linkerzij liggen. Je kunt ook op je buik gaan liggen. Blijf vijf tot tien minuten in deze houding. Zo voorkom je dat de vloeistof uit je anus loopt.
De vloeistof kan bruine vlekken maken op je beddengoed. Deze vlekken zijn moeilijk uit te wassen. Ga daarom eventueel op een absorberend matje liggen.
Hoe gebruik je een schuimklysma?
- Ga eerst naar het toilet. Zorg dat je endeldarm leeg is.
- Zorg dat de spuitbus op kamertemperatuur is.
- Was je handen.
- Plaats een nieuw tuitje op de spuitbus.
- Schud de spuitbus vijftien seconden stevig.
- Verwijder bij een nieuwe spuitbus de veiligheidspal onder de pompknop.
- Draai de pompdop. Zorg dat de halfronde opening aan de onderkant boven de tuit staat.
- Plaats je wijsvinger op de pompdop en draai de spuitbus om. De pompdop moet zo recht mogelijk naar beneden wijzen.
- Ga in een prettige houding staan of liggen. Je kunt bijvoorbeeld één been op een stoel zetten. Je kunt ook op je zij liggen met opgetrokken knieën.
- Breng het tuitje voorzichtig in de anus. Breng het zo ver in als prettig voelt.
- Druk de pompdop één keer helemaal in.
- Laat de pompdop daarna langzaam los.
- Wacht tien tot vijftien seconden voordat je het tuitje verwijdert. Het schuim kan nog een beetje uitzetten.
- Haal het tuitje van de spuitbus en gooi het bij het huisvuil. Gebruik eventueel het meegeleverde plastic zakje.
- Gebruik bij iedere behandeling een nieuw tuitje.
- Draai de pompdop een halve slag. Zo voorkom je dat er per ongeluk schuim uit de spuitbus komt.
- Was daarna opnieuw je handen.
Wanneer gebruik je een zetpil?
Breng de zetpil ’s avonds in voordat je gaat slapen. De zetpil blijft dan langer in je darm en kan langer werken.
Moet je meerdere zetpillen per dag gebruiken? Verdeel deze dan over de dag.
Wanneer gebruik je een klysma?
Gebruik het klysma ’s avonds voordat je gaat slapen. Het medicijn kan dan de hele nacht in je darm blijven en langer werken.
Moet je meerdere klysma’s per dag gebruiken? Verdeel deze dan over de dag.
Welke bijwerkingen kun je krijgen?
Lees voor mogelijke bijwerkingen altijd de bijsluiter van de apotheek.
Welke problemen kunnen ontstaan?
Het gebruik van een klysma geeft meestal geen problemen.
De vloeistof kan buikkrampen of een ongemakkelijk gevoel geven. Dit komt vaak doordat de vloeistof koud is. Laat het klysma daarom eerst op lichaamstemperatuur komen.
Breng de tuit altijd rustig en voorzichtig in. Als je de tuit te hard of te snel inbrengt, kan het slijmvlies van de darm beschadigen. Dit kan pijn of een bloeding veroorzaken.
Is het moeilijk om de tuit in te brengen? Of heb je veel last van aambeien? Pers dan zachtjes. Hierdoor opent de anus zich een beetje en gaat het inbrengen vaak makkelijker.
Heb je vragen?
Neem bij vragen contact op met de IBD-verpleegkundige of de polikliniek Maag-Darm-Leverziekten.
IBD-verpleegkundige
Je kunt op werkdagen bellen tussen 8.45 en 10.15 uur:
0413 - 40 23 16
Je kunt ook mailen naar:
ibdverpleegkundige@bernhoven.nl
Vermeld in de e-mail je naam en geboortedatum. Je krijgt binnen vijf werkdagen een reactie.
Polikliniek Maag-Darm-Leverziekten
Heb je tijdens kantooruren een dringende vraag? Bel dan:
0413 - 40 19 32