Richtlijnen voor patiënten met een getunnelde centraal veneuze lijn
Bij hemodialyse worden met behulp van een kunstnier, afvalstoffen en overtollig vocht verwijderd uit het bloed. Om voldoende bloed naar de kunstnier te leiden is een toegang tot de bloedbaan nodig. Dit kan zijn: een shunt of een katheter in een groot bloedvat.
Een centraal veneuze lijn kan getunneld of ongetunneld zijn. In deze folder lees je alleen informatie over de getunnelde centraal veneuze lijn.
Wat is een centraal veneuze lijn?
Een centraal veneuze lijn noemen we ook wel een cvl.
Een cvl is een dunne katheter in een groot bloedvat. De katheter is gemaakt van kunststof.
De lijn kan in je hals of lies zitten. De katheter gaat ongeveer 15 tot 20 centimeter de ader in.
Hoe ziet de cvl eruit?
Een deel van de lijn komt buiten je lichaam.
Buiten je lichaam splitst de lijn zich in twee slangetjes. Deze slangetjes hangen bij je hals of bovenbeen.
De slangetjes noemen we polen of lumen. Elk lumen heeft:
- een klemmetje
- een dopje
Deze sluiten de lijn goed af. Daardoor kan er geen bloed uit de lijn lopen. Ook kunnen er geen bacteriën in de lijn komen.
Wat is een getunnelde cvl?
Een getunnelde cvl kan lange tijd blijven zitten.
Nadat de katheter in het bloedvat is geplaatst, loopt een deel van de lijn onder de huid. Dit noemen we tunnelen.
Na het inbrengen zit de lijn op twee plaatsen vast met hechtingen:
- in je hals
- op de plaats waar de lijn uit je lichaam komt
De hechtingen in je hals mogen na drie weken worden verwijderd.
De hechtingen op de plaats waar de lijn uit je lichaam komt, mogen na vier weken worden verwijderd.
Na vier weken is de katheter vastgegroeid.
Verzorging van de getunnelde cvl
Wat is de huidpoort?
De plek waar de lijn uit je lichaam komt, heet de huidpoort.
De huidpoort moet minimaal één keer per week worden verzorgd. De dialyseverpleegkundige doet dit tijdens de tweede dialyse van de week.
Dit is nodig om een infectie te voorkomen.
Soms is extra verzorging nodig. Bijvoorbeeld als de pleister loszit.
Waarvoor gebruiken we de cvl?
De centraal veneuze lijn gebruiken we alleen voor dialysebehandelingen.
Het is belangrijk dat de lijn goed werkt en dat er geen infectie ontstaat.
Het materiaal van de lijn is geschikt voor het lichaam. Toch reageert je lichaam altijd op materiaal dat niet van jezelf is.
Je bloed kan daardoor klontjes vormen. Dit noemen we stolling.
De lijn moet open blijven om te kunnen dialyseren. Daarom vullen we de twee lumen na elke dialyse met citraat. Citraat is een antistollingsmiddel.
Het citraat blijft tussen de dialyses in de lijn zitten. Voor de volgende dialyse halen we het citraat uit de lijn.
Afspraken en richtlijnen
Welke afspraken zijn belangrijk?
De dialyseverpleegkundige verzorgt de centraal veneuze lijn. Ook vervangt de dialyseverpleegkundige de pleister.
Dit gebeurt minimaal één keer per week.
Neem tijdens kantooruren contact op met Bernhoven als:
- je pijn hebt bij de lijn of huidpoort
- de huid rond de lijn rood, dik of pijnlijk is
- de pleister loslaat
- de huidpoort niet meer bedekt is
Neem direct contact op met Bernhoven, ook buiten kantooruren, als:
- je koorts hebt
- er bloed onder de pleister vandaan komt
Alleen de nefroloog of dialyseverpleegkundige mag bloed uit de lijn afnemen.
In uitzonderlijke situaties mag een verpleegkundige van de Spoedeisende Hulp of Intensive Care dit ook doen.
De klemmetjes moeten dicht zijn. De dopjes moeten goed vastzitten. De dialyseverpleegkundige controleert dit.
Wanneer mag je douchen?
Je mag de eerste vier weken niet douchen.
Nadat de hechtingen in je hals zijn verwijderd, mag je weer douchen.
Je mag alleen douchen als de doorzichtige pleister goed vastzit. De pleister mag niet loslaten.
Waar let je op bij de kapper?
Wil je bij de kapper onder een droogkap? Bespreek dit dan vooraf met de dialyseverpleegkundige.
Probeer zo kort mogelijk onder de droogkap te zitten.
De dialyseverpleegkundige geeft je extra gazen mee. Wikkel deze vóór het bezoek rond de lijn. Zo bescherm je de lijn en de dopjes tegen de warmte.
Vraag de kapper om de lijn zo weinig mogelijk te buigen of te bewegen.
Vertel bij de volgende dialyse dat je onder de droogkap hebt gezeten. De dialyseverpleegkundige kan de lijn en huidpoort dan extra controleren.
Mag je onder de zonnebank?
Je mag onder de zonnebank.
De openingen in de huid moeten goed met de pleister bedekt zijn. Ook de lijn moet goed bedekt zijn.
Wil je meerdere keren onder de zonnebank? Bespreek dit dan met de dialyseverpleegkundige.
Je krijgt dan extra informatie en gazen mee.
Mag je sporten?
Je mag in beperkte mate sporten.
Je mag bijvoorbeeld fitnessen. Je mag geen contactsport doen.
Let bij fitness op het volgende:
- ga niet tot het uiterste
- leg geen gewichten op je borst
Zit de lijn er twee maanden in? Dan mag je weer meer sporten. Ook dan geldt dat je niet tot het uiterste moet gaan.
Mag je vliegen?
Wil je met het vliegtuig op vakantie? Neem dan vooraf contact op met de vliegmaatschappij.
Sommige maatschappijen geven geen toestemming om te vliegen met een centraal veneuze lijn.
Vraag ook advies aan de dialyseverpleegkundige.
Contact met Bernhoven
Geef de hierboven beschreven veranderingen direct door aan het dialysecentrum.
Dialysecentrum
Telefoonnummer: 0413 - 40 23 50
Bereikbaar van maandag tot en met zaterdag van 7.30 tot 19.30 uur
Buiten de openingstijden bel je het centrale nummer van Bernhoven.
Receptie Bernhoven
Telefoonnummer: 0413 - 40 40 40
Vraag naar de dienstdoende nefroloog.
Heb je nog vragen?
Heb je nog vragen of is iets niet duidelijk? Neem dan contact op met het dialysecentrum.
Receptie dialysecentrum
Telefoonnummer: 0413 - 40 23 50