Skip to Content

Voedingsadviezen bij nefrotisch syndroom

Deze folder geeft je informatie over het nefrotisch syndroom en de behandeling daarvan. We leggen uit wat het nefrotisch syndroom is en hoe het behandeld kan worden. Ook lees je over de rol van voeding bij deze aandoening, waarbij we ingaan op het belang van zout, eiwitten, vetten, calcium en vitamine D. Met deze informatie hopen we jou en jouw omgeving te helpen bij het maken van bewuste keuzes voor een gezonder leven met nefrotisch syndroom.

Wat is het nefrotisch syndroom?

Bij het nefrotisch syndroom werken de filters in je nieren minder goed. Normaal houden de nieren eiwitten vast in je bloed. Bij het nefrotisch syndroom lekken deze eiwitten via de nieren weg. Daardoor komt er veel eiwit in je urine.

Dit kan leiden tot:

  • veel eiwit in de urine (proteïnurie)
  • te weinig eiwit in het bloed (hypoalbuminemie)
  • vochtophoping in het lichaam (oedeem)

Vaak heb je ook een hoge bloeddruk en een verhoogd vetgehalte in het bloed.

De nierfunctie blijft in het begin vaak goed. Duurt het nefrotisch syndroom langere tijd? Dan kan de nierfunctie achteruitgaan.

Hoe wordt het nefrotisch syndroom behandeld?

De oorzaak behandelen

De behandeling richt zich op de ziekte die het nefrotisch syndroom veroorzaakt.

Soms schrijft de arts medicijnen voor die het afweersysteem onderdrukken, zoals prednison.

Je nieren beschermen

De behandeling is ook bedoeld om verdere schade aan de nieren te voorkomen.

Je kunt medicijnen krijgen om:

  • de bloeddruk te verlagen
  • vocht af te drijven (plastabletten)

Daarnaast helpen een gezonde leefstijl en gezonde voeding om verdere nierschade te voorkomen.

Voeding bij het nefrotisch syndroom

Bij het nefrotisch syndroom zijn verschillende voedingsadviezen belangrijk. Hieronder lees je de algemene adviezen.

De diëtist bespreekt met je welk advies het beste bij jouw situatie past.

Waarom is minder zout belangrijk?

Bij het nefrotisch syndroom is het advies om niet meer dan vijf gram zout (2000 mg natrium) per dag te gebruiken.

Wat is natrium?

Natrium is een onderdeel van keukenzout. Minder zout eten betekent daarom ook minder natrium gebruiken.

Waarom krijg je een zoutbeperking?

Natrium helpt bij het regelen van de hoeveelheid vocht in je lichaam.

Gebruik je te veel zout? Dan kun je vocht vasthouden en kan je bloeddruk stijgen. Bij een verminderde nier- of hartfunctie is het extra belangrijk om minder zout te gebruiken.

Hoeveel zout heb je nodig?

De meeste mensen eten meer zout dan nodig is.

Je lichaam heeft aan ongeveer één gram zout per dag al genoeg. Toch eten de meeste Nederlanders meer dan de aanbevolen vijf tot zes gram per dag.

Waar zit veel zout in?

Vrijwel alle voedingsmiddelen bevatten van nature een beetje natrium. Het meeste zout krijg je binnen via producten waaraan zout is toegevoegd.

Veel zout zit bijvoorbeeld in:

  • kant-en-klare sauzen en soepen
  • kant-en-klaarmaaltijden
  • bouillonblokjes
  • kruidenmixen, ketjap, sambal en mosterd
  • vleeswaren, zoals rauwe ham en rookvlees
  • rookworst, hamburgers en gepaneerd vlees
  • kaas
  • haring, ansjovis en gerookte zalm
  • zoutjes, borrelnoten en snacks
  • groente- en tomatensap

Hoe beperk je zout?

De diëtist geeft je een persoonlijk advies. Hieronder staan algemene richtlijnen.

  • gebruik ongezouten halvarine of margarine op brood
  • kies maximaal twee belegsoorten per dag met licht gezouten vleeswaren of kaas
  • voeg geen zout toe tijdens het koken of aan tafel
  • gebruik zo min mogelijk kant-en-klare maaltijden, sauzen en kruidenmixen
  • bereid warme maaltijden met ongezouten margarine, bak- en braadvet of olie
  • gebruik zo weinig mogelijk producten met veel zout

Gebruik je geen of alleen ongezouten soep? Dan kun je het vlees of de vleesvervanger bij de warme maaltijd licht zouten.

Tips voor de broodmaaltijd

Je kunt variëren met:

  • natriumarme kaas
  • zelfbereide zoutarme vleeswaren
  • zoet beleg, zoals jam of appelstroop
  • ei zonder toegevoegd zout
  • groente, zoals tomaat, komkommer of sla
  • fruit, zoals banaan, aardbeien of gebakken appel

Gebruik je maximaal drie melkproducten per dag? Dan past dat binnen het advies.

Tips voor de warme maaltijd

Breng je eten op smaak met kruiden en specerijen zonder toegevoegd zout.

Gebruik bij voorkeur:

  • verse groente
  • groente uit de diepvries zonder toegevoegd zout

Kook groente met weinig water en zonder zout.

Hoe lees je het etiket?

Op veel verpakkingen staat hoeveel zout een product bevat.

Vergelijk producten met elkaar. Zo kun je een keuze maken voor een product met minder zout.

Je kunt ook letten op deze aanduidingen:

  • verlaagd zout: minimaal 25% minder zout
  • zoutarm: minder dan 0,3 gram zout per 100 gram
  • zeer zoutarm: minder dan 0,1 gram zout per 100 gram
  • zoutloos: minder dan 0,0125 gram zout per 100 gram
  • geen zout toegevoegd: er is geen zout toegevoegd tijdens de bereiding

Welke zoutsoorten kun je gebruiken?

Zeezout bevat evenveel natrium als gewoon keukenzout.

Mineraalzout en halvazout bevatten ongeveer de helft minder natrium.

Dieetzout bevat geen natrium, maar wel veel kalium. Overleg daarom altijd eerst met je arts of diëtist voordat je dit gebruikt.

Waarom kun je beter geen drop eten?

Drop, zoethout en sommige keelpastilles of kruidenthee bevatten zoethoutwortelextract. Deze stof kan de bloeddruk verhogen.

Gebruik deze producten daarom liever niet.

Controleer je zoutgebruik

Wil je weten hoeveel zout je gebruikt? Dan kun je de online Zoutmeter invullen via www.zoutmeter.com.

Waarom is eiwit belangrijk?

Eiwit is een belangrijke bouwstof voor je lichaam. Je lichaam gebruikt eiwit voor onder andere spieren, organen, botten en bloed.

Je lichaam kan geen voorraad eiwit opslaan. Daarom heb je elke dag eiwit nodig.

Wat gebeurt er met eiwit?

Bij het verwerken van eiwit ontstaan afvalstoffen. De nieren verwijderen deze uit het bloed.

Werken de nieren minder goed? Dan kunnen afvalstoffen zich ophopen. Dit kan klachten geven, zoals:

  • vermoeidheid
  • jeuk
  • hoofdpijn
  • misselijkheid
  • braken

Soms adviseert de arts of diëtist om minder eiwit te eten. Tegelijk is het belangrijk dat je voldoende eiwit blijft gebruiken.

Hoeveel eiwit heb je nodig?

De diëtist berekent hoeveel eiwit je nodig hebt.

Als algemene richtlijn geldt 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag. Voor sommige mensen geldt een ander advies.

Waar zit eiwit in?

Veel eiwit zit in:

  • vlees, vis en gevogelte
  • vleeswaren
  • melk, yoghurt en kaas
  • eieren
  • noten en pinda's
  • peulvruchten
  • sojaproducten en vleesvervangers

Minder eiwit zit in:

  • brood
  • aardappelen
  • rijst
  • pasta
  • groente
  • fruit

Vet en gezonde voeding

Bij een laag eiwitgehalte in het bloed stijgt vaak het vetgehalte in het bloed, zoals cholesterol.

Beperk daarom producten met veel verzadigd vet, zoals:

  • vet vlees
  • roomboter
  • volle melkproducten
  • volvette kaas
  • kokos
  • cacao

Kies liever voor producten met onverzadigd vet, zoals:

  • plantaardige olie
  • dieetmargarine of halvarine
  • vloeibare bak- en braadproducten
  • noten
  • vette vis

Calcium en vitamine D

Gebruik je langer dan zes maanden prednison? Dan heb je meer kans op botontkalking.

Soms adviseert de arts daarom extra calcium of vitamine D.

Calcium zit vooral in:

  • melk
  • yoghurt
  • kaas

Ook brood, groente, peulvruchten en aardappelen bevatten calcium.

Vitamine D helpt je lichaam om calcium op te nemen. Je krijgt vitamine D uit zonlicht en uit voeding.

Voor sommige mensen adviseert de Gezondheidsraad een vitamine D-supplement. Overleg met je behandelend arts of je extra calcium of vitamine D nodig hebt.

Zijn er nog andere voedingsadviezen?

Soms zijn extra voedingsadviezen nodig.

Bijvoorbeeld als:

  • je minder vocht mag drinken
  • je medicijnen gebruikt die het afweersysteem onderdrukken
  • je minder eetlust hebt of onbedoeld afvalt

Je arts of diëtist bespreekt met je welk advies voor jou geldt.

Meer informatie

Bron: www.nieren.nl