Zuurstof thuis
Vanwege jouw klachten heeft de longarts je zuurstof voorgeschreven. Een ingrijpende verandering in jouw dagelijkse leven. Deze folder informeert je over de reden waarom je zuurstof krijgt, de verschillende manieren van toediening en praktische zaken rondom het huis of op vakantie. Bij vragen staat het team longverpleegkundigen altijd voor je klaar. Hun telefoonnummers staan achterin deze folder vermeld.
Je longarts heeft met je besproken dat je thuis extra zuurstof gaat gebruiken.
In deze folder lees je:
- waarom je extra zuurstof nodig hebt
- hoe een zuurstofbehandeling werkt
- welke soorten zuurstofapparatuur er zijn
- waar je thuis op moet letten
- hoe je veilig met zuurstof omgaat
Waarom heeft je lichaam zuurstof nodig?
Bij het inademen komt zuurstof in je longen. Je lichaam gebruikt zuurstof als brandstof. Je spieren en organen hebben zuurstof nodig om goed te kunnen werken.
Bij het gebruik van zuurstof ontstaat koolzuur als afvalstof. Dit adem je weer uit via je longen.
Zonder zuurstof kunnen de hersenen al na enkele minuten blijvende schade oplopen.
Waarom krijg je te weinig zuurstof?
Bij sommige longaandoeningen zijn de luchtwegen of longblaasjes beschadigd. Hierdoor kunnen de longen minder zuurstof opnemen en aan het bloed afgeven.
Dit komt bijvoorbeeld voor bij ernstige COPD.
Door een langdurig zuurstoftekort kunnen ook andere organen minder goed werken. Als een zuurstoftekort maanden blijft bestaan, kunnen onder andere problemen ontstaan met:
- het geheugen en denken
- het hart
- de nieren
Hoe weet je dat je extra zuurstof nodig hebt?
Je longarts onderzoekt hoeveel zuurstof er in je bloed zit. Op basis van deze onderzoeken bepaalt de arts of je extra zuurstof nodig hebt.
Klachten die kunnen wijzen op een zuurstoftekort zijn:
- snel moe zijn
- kortademigheid
- een verminderde conditie
- benauwdheid
- onrust
- sufheid
- verwardheid
- moeite met inslapen
- hartkloppingen
Een zuurstoftekort veroorzaakt niet altijd kortademigheid. Andersom verdwijnt kortademigheid ook niet altijd door extra zuurstof.
Wat is het doel van een zuurstofbehandeling?
Een zuurstofbehandeling kan je kwaliteit van leven verbeteren.
Je kunt bijvoorbeeld:
- meer inspanning leveren
- minder snel moe worden
- dagelijkse activiteiten beter uitvoeren
Niet iedereen merkt direct verschil. Soms schrijft de longarts toch zuurstof voor, omdat uit onderzoek blijkt dat je lichaam extra zuurstof nodig heeft.
Hoe werkt een zuurstofbehandeling?
Je krijgt thuis een zuurstofapparaat.
De zuurstof komt via een neusbril of een slangetje in je luchtwegen. Daar mengt de zuurstof zich met de lucht die je inademt.
De longarts schrijft voor:
- hoeveel liter zuurstof je per minuut gebruikt
- hoeveel uur per dag je zuurstof nodig hebt
Soms gebruik je tijdens inspanning meer zuurstof dan in rust.
Gebruik zuurstof zoals je arts heeft voorgeschreven. Zie zuurstof als een medicijn.
Verhoog de hoeveelheid zuurstof nooit zelf. Te veel zuurstof kan schadelijk zijn.
Gebruik de zuurstof ook tijdens een activiteit. Je lichaam kan geen voorraad zuurstof opslaan.
Aan welke voorwaarden moet je voldoen?
Een zuurstofbehandeling thuis is kostbaar. Daarom gelden enkele voorwaarden.
Het is belangrijk dat:
- je niet rookt
- niemand in jouw omgeving rookt als jij zuurstof gebruikt
- je de behandeling goed kunt uitvoeren
- je de behandeling langere tijd kunt volhouden
- je je medicijnen blijft gebruiken
- je, voor zover mogelijk, blijft bewegen
Hoe wordt de zuurstof geregeld?
Je longarts vraagt de zuurstofbehandeling voor je aan.
De aanvraag gaat naar een leverancier die een contract heeft met je zorgverzekeraar.
De leverancier neemt contact met je op om een afspraak te maken.
Tijdens het plaatsen van de apparatuur krijg je uitleg over het gebruik. Zorg dat er iemand aanwezig is die ook naar deze uitleg luistert.
De leverancier maakt ook afspraken met je over:
- onderhoud van de apparatuur
- levering van nieuwe zuurstof
- wat je moet doen bij storingen
Welke soorten zuurstofapparatuur zijn er?
Welke apparatuur je krijgt, hangt af van de leverancier.
Zuurstofconcentrator
Een concentrator haalt zuurstof uit de lucht.
Het apparaat staat op een vaste plek in huis en werkt op elektriciteit. Goede ventilatie is belangrijk.
Er zijn ook draagbare concentrators. Deze werken een tijd op een accu en moeten daarna weer worden opgeladen.
Zuurstofcilinders
Zuurstofcilinders bevatten zuurstof voor enkele uren.
Je kunt een cilinder meenemen op een karretje of rollator. Vaak krijg je ook een grote cilinder voor thuis als reserve bij een stroomstoring.
Ventileer je huis altijd goed als je zuurstofcilinders gebruikt.
Vloeibare zuurstof
Vloeibare zuurstof wordt geleverd in een grote moedertank. Daarnaast krijg je een kleine draagtank die je zelf kunt vullen.
Een volle draagtank geeft ongeveer acht uur zuurstof.
Niet iedere leverancier levert vloeibare zuurstof. Meestal kom je hiervoor in aanmerking als je veel van huis bent en veel zuurstof gebruikt.
Hoe krijg je de zuurstof?
Meestal krijg je zuurstof via een neusbril.
De slang loopt over je oren en twee kleine uiteinden zitten in je neus.
Vervang de neusbril iedere twee weken. Zo voorkom je dat het plastic hard wordt en gaat schuren.
Sommige mensen krijgen last van:
- een droge neus
- een droge keel
- geïrriteerde oren
- heesheid
- een bloedneus
- een verstopte neus
Bespreek deze klachten met je longverpleegkundige.
Welke bijwerkingen zijn er?
Extra zuurstof geeft meestal weinig bijwerkingen.
Mogelijke bijwerkingen zijn:
- uitdroging van het slijmvlies van de luchtwegen
- huidirritatie door de zuurstofslang
Gebruik geen vette zalf als je zuurstof gebruikt. Vet kan brandgevaar opleveren. Een vetvrije crème mag wel.
Gebruik nooit meer zuurstof dan je arts heeft voorgeschreven. Te veel zuurstof kan zorgen voor:
- hoofdpijn
- prikkelbaarheid
- slaperigheid
- bewustzijnsproblemen
Zuurstof is niet verslavend.
Heb je na verloop van tijd meer zuurstof nodig? Dan komt dit meestal doordat je longziekte verandert. Heb je minder zuurstof nodig? Dan kan dit bijvoorbeeld komen doordat je conditie is verbeterd.
Waar moet je op letten als je ziek bent?
Bij ziekte of koorts kan koolzuur zich sneller ophopen, vooral bij ernstige COPD.
Let op klachten zoals:
- toenemende benauwdheid
- sufheid
- slaperigheid
- moeilijk wakker worden
Vraag ook je partner of huisgenoten om hierop te letten.
Neem contact op met je huisarts als je deze klachten krijgt.
Hoe voorkom je brand?
Zuurstof brandt niet zelf, maar zorgt ervoor dat andere materialen sneller en heviger branden.
Ventileer goed
Ventileer je woning dag en nacht.
Zet minimaal één keer per dag de ramen tegenover elkaar open.
Voorkom dat olie, vet of alcohol op de zuurstofapparatuur komt.
Niet roken
Rook nooit als je zuurstof gebruikt.
Laat ook anderen niet roken in jouw buurt.
Open vuur
Wees extra voorzichtig bij een gasfornuis.
Zorg dat de zuurstofslang niet in de buurt van een vlam komt.
Houd minimaal drie meter afstand van een open haard of vuurkorf.
Informeer de brandweer en je verzekering
Meld bij de brandweer dat je thuis zuurstof gebruikt.
Geef dit ook door aan je brandverzekering.
Wordt zuurstof vergoed?
Een zuurstofbehandeling wordt vergoed door de zorgverzekeraar.
Voor vloeibare zuurstof kunnen andere voorwaarden gelden. Je leverancier en zorgverzekeraar kunnen je hierover informeren.
Zuurstof op vakantie
Ook tijdens je vakantie kun je meestal zuurstof gebruiken.
Vakantie in Nederland
Neem twee tot vier weken vóór vertrek contact op met je leverancier. De leverancier kan de zuurstof op je vakantieadres laten bezorgen.
Vakantie in het buitenland
Ook in het buitenland is vaak zuurstof mogelijk.
Ga je vliegen? Neem dan ruim van tevoren contact op met de luchtvaartmaatschappij. Informeer ook bij je leverancier en zorgverzekeraar welke mogelijkheden en vergoedingen er zijn.
Vraag dit altijd na voordat je je vakantie boekt. De vergoeding verschilt per zorgverzekeraar.
Heb je problemen met de vergoeding van zuurstof in het buitenland? Neem dan contact op met het Longfonds.
Advieslijn Longfonds:
Telefoon: 0900 - 22 72 596
Bereikbaar op werkdagen van 10.00 tot 14.00 uur.
Website: longfonds.nl
Heb je vragen?
Heb je na het lezen van deze folder nog vragen? Of wil je meer informatie?
Neem dan contact op met de polikliniek Longgeneeskunde of met de longverpleegkundige.
Polikliniek Longgeneeskunde
Telefoon: 0413 - 40 19 50
Longverpleegkundigen
Janneke Verstegen
0413 - 40 25 17
Karin van Grinsven-Horsman
0413 - 40 25 16
Pleuntje van Wetten
0413 - 40 25 18
Heb je medische vragen of problemen? Neem dan contact op met je arts of longverpleegkundige.
Heb je technische vragen over de apparatuur? Kijk dan eerst in de gebruiksaanwijzing of neem contact op met je zuurstofleverancier.