Adalimumab bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Je hebt met de Maag-Darm-leverarts of IBD-verpleegkundige gesproken over het gebruik van adalimumab. In deze folder lees je hoe dit medicijn werkt, welke bijwerkingen er zouden kunnen zijn en de medische controles die horen bij deze behandeling

Algemeen

De oorzaak van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is (nog) niet bekend. Met medicijnen proberen we de ontsteking in de darmen te verminderen. Dat helpt om klachten minder te maken en om verdere problemen door de ziekte te voorkomen.

De medicijnen maken je niet beter van de ziekte. Ze zorgen er alleen voor dat je minder last hebt. Daarom is het belangrijk om de medicijnen te blijven gebruiken, ook als je je goed voelt. Als je stopt kunnen de klachten terugkomen

Hoe werkt adalimumab?

Adalimumab is een medicijn dat gebruikt wordt bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Het is een biologisch medicijn. Dat betekent dat het gemaakt is van biologische eiwitten.

Bij mensen met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa zit vaak te veel van een bepaald eiwit in het lichaam. Dit eiwit heet TNF alfa. Het zorgt voor een blijvende ontsteking in de darm.

Adalimumab zorgt ervoor dat TNF alfa wordt geblokkeerd. Daardoor wordt de ontsteking minder. Klachten zoals diarree en buikpijn worden dan ook minder. Veel mensen kunnen hun dagelijkse dingen weer beter doen.

Vaak merk je binnen een paar weken dat het medicijn begint te werken.

Hoe gebruik ik adalimumab?

Voor de start van de behandeling heb je een screeningsafspraak met de IBD-verpleegkundige. De IBD-verpleegkundige geeft je dan extra uitleg over de behandeling. Ook onderzoekt de verpleegkundige of er belangrijke redenen zijn waarom je de behandeling niet of nog niet mag beginnen. Soms is het nodig om eerst bloedonderzoek te doen of een longfoto te laten maken. Zo kunnen we zien of je bijvoorbeeld een infectie hebt, of ooit tuberculose (TBC) hebt gehad.

Hoe gebruik ik adalimumab?

Adalimumab krijg je via injectiespuitjes. Daarmee spuit (injecteer) je het onder je huid. Dit doe je elke 2 weken. De eerste 2 keren krijg je een grotere hoeveelheid. Daarna spuit je om de 2 weken de standaard hoeveelheid (40 mg).

De 1e keer: 160 mg (4 injecties)
Na 2 weken: 80 mg (2 injecties)
Na 4 weken: 40 mg (1 injectie)

In overleg met je MDL-arts kun je van dit schema afwijken.

Hoe injecteer ik?

Je mag zelf injecteren. De IBD-verpleegkundige legt uit hoe je dit het beste kunt doen. Vind je het vervelend om jezelf een injectie te geven? Vraag dan een familielid of andere bekende om dit bij je te doen. Hij of zij krijgt dan ook een uitleg.
Injecteer steeds op dezelfde dag van de week. We raden aan om een vast tijdstip te kiezen.
Schrijf in een schema op de kalander of in je agenda wanneer je gaat injecteren.
Zet ook een alarm in je telefoon als herinnering.
Ben je een injectie vergeten? Zet dit spuitje dan alsnog zo snel mogelijk. Voor de volgende injectie hou je dan weer gewoon je schema aan.

De eerste injectie

Voor je afspraak

De injecties haal je zelf op bij de RegioApotheek, vóór je afspraak. De RegioApotheek is naast de hoofdingang van Bernhoven. Je krijgt de injecties in een koeltas mee. Haal de spuitjes 15 tot 30 minuten voor je afspraak uit de koeltas.

Tijdens je afspraak

Voor de eerste injectie kom je op de afgesproken tijd naar de polikliniek. Je hebt al afgesproken met de IBD-verpleegkundige of je eerst bloed moet laten prikken. Bij de eerste injectie krijg je een vragenlijst. Vul deze vragenlijst goed in. Als je op één van de vragen ‘ja’ antwoordt, kijken we eerst of de injectie veilig gegeven kan worden. Je vindt de vragenlijst als bijlage bij deze folder. Als je van tevoren weet dat er iets is wat je wilt bespreken over de vragenlijst, neem dan contact op met de IBD-verpleegkundige.

Is alles in de vragenlijst goed? Dan controleert de verpleegkundige eerst:

Je temperatuur
Je bloeddruk

Na je afspraak

Na de injectie mag je meteen naar huis. Je kunt dan gelijk je dagelijkse dingen weer doen. Je hoeft geen rekening te houden met het medicijn. De volgende injecties zet je thuis, elke 2 weken.

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen?

Niet iedereen krijgt bijwerkingen. Sommige bijwerkingen merk je meteen, andere pas later. Wil je alle bijwerkingen weten? Bekijk dan de bijsluiter.

Meest voorkomende bijwerking:

Pijn, zwelling, roodheid of jeuk op de plek van de injectie

Wil je deze huidklachten verminderen? Leg dan afwisselend een kou-kompres (cold pack) of warmtekompres, of natte doek op de prikplaats.

Vaak voorkomende bijwerkingen:

Buikpijn, misselijkheid
Virusinfecties, zoals herpes of griep
Infectie van de bovenste luchtwegen
Hoofdpijn

Minder vaak voorkomende bijwerkingen:

Hartproblemen
Problemen met het zenuwstelsel: een tintelend of verdoofd gevoel, spierzwakte, veranderingen in het zicht
Immuunsysteemproblemen (lupus): gewrichtspijn, zonlichtgevoelige huiduitslag door zonlicht op de wangen of armen
Laag aantal bloedcellen: makkelijker bloeden of sneller blauwe plekken, bleekheid
Longproblemen: hoesten, moeite met ademhalen, beklemd gevoel op de borst

Wanneer moet ik contact opnemen?

Krijg je last van 1 of meer bijwerkingen? Geef dit dan door aan de IBD-verpleegkundige.
Heb je klachten die wijzen op een allergische reactie door adalimumab? Informeer dan ook je arts of IBD-verpleegkundige.

Welke bijwerkingen zijn er?

Net als veel andere medicijnen kan ook adalimumab bijwerkingen geven. Maar dat hoeft niet. Sommige mensen hebben geen last. Anderen krijgen 1 of meer bijwerkingen. Soms ontstaat een bijwerking meteen, soms pas na een paar dagen of weken. Wil je de volledige lijst met bijwerkingen lezen? Bekijk dan de bijsluiter.

Meest voorkomende bijwerking:

pijn, zwelling, roodheid of jeuk op de plek van de injectie

Wil je deze huidklachten verminderen? Leg dan afwisselend een kou-kompres (cold pack) of warmtekompres, of natte doek op de prikplaats.

Vaak voorkomende bijwerkingen:

buikpijn, misselijkheid;
virusinfecties, zoals herpes of griep;
infectie van de bovenste luchtwegen;
hoofdpijn;

Minder vaak voorkomende bijwerkingen:

hartproblemen;
aandoeningen van het zenuwstelsel: een tintelend of verdoofd gevoel, spierzwakte, veranderingen in het zicht;
immuunsysteemstoornis (lupus): gewrichtspijn, zonlichtgevoelige huiduitslag op de wangen of armen;
laag aantal bloedcellen: makkelijker bloeden of sneller blauwe plekken krijgen, bleekheid;
longproblemen: hoesten, moeite met ademhalen, beklemd gevoel op de borst.

Wanneer moet ik contact opnemen?

Krijg je last van 1 of meer bijwerkingen? Geef dit dan door aan de IBD-verpleegkundige.

Heb je klachten die wijzen op een allergische reactie (overgevoeligheid) door adalimumab? Informeer dan ook je arts of IBD-verpleegkundige.

Wat merk je bij een allergische reactie?

zwelling van je gezicht, lippen, mond of keel;
huiduitslag, netelroos;
zwelling van je handen, voeten of enkels;
spierpijn;
koorts;
gewrichtpijn of kaakpijn;
een zere keel;

Wat merk je bij een allergische reactie?

Zwelling van je gezicht, lippen, mond of keel

·         Huiduitslag of netelroos

·         Zwelling van je handen, voeten of enkels

·         Spierpijn

·         Koorts

·         Gewrichtspijn of kaakpijn

·         Een zere keel

Adalimumab recept

Adalimumab is een duur medicijn. Dit soort medicijnen wordt meestal niet direct vergoed door je zorgverzekering, maar je krijgt het medicijn wel via Bernhoven, en zij vergoeden het.

· Je haalt het medicijn adalimumab zelf op bij de RegioApotheek van Bernhoven

· Het recept is 1 jaar geldig

· Verloopt je recept bijna? Vraag dan op tijd een nieuw recept aan, minimaal 1 maand voordat je oude recept verloopt

· Op de sticker van het medicijn zie je wanneer je het medicijn weer kunt ophalen of wanneer je een nieuw recept moet aanvragen bij je arts. Dit kun je via de IBD-verpleegkundige doen

· Het is belangrijk om je herhaalrecept op tijd aan te vragen. Zet de volgende datums in je agenda of op je kalender:

o De datum waarop je de volgende keer adalimumab kunt ophalen bij de apotheek

o De datum waarop je een nieuw recept moet vragen aan je arts.

Doe dit het liefst ruim op tijd, zodat je arts genoeg tijd heeft om het recept voor je klaar te maken.

Wil je weten of je medicijn klaarligt? Of dat je recept nog geldig is? Bel dan naar de RegioApotheek via 0413 – 40 87 80.

Hoe bewaar ik adalimumab?

· Bewaar adalimumab op een plek waar kinderen er niet bij kunnen. Zet het medicijn in de koelkast, tussen de 2 en 8°C. Vries het medicijn niet in

· Ga je op vakantie? Neem dan 1 gevulde spuit adalimumab mee. Je mag de spuit maximaal 14 dagen buiten de koelkast bewaren. Gebruik de spuit binnen 14 dagen. Let er wel op dat de temperatuur waar je de spuit bewaart niet boven de 25°C komt. Bewaar de spuit op een donkere plek.

Mag je adalimimab gebruiken met andere medicijnen?

Ja, adalimumab kan meestal veilig samen met andere medicijnen gebruikt worden.

Wat als je zwanger bent of borstvoeding geeft?

Adalimumab mag meestal gebruikt worden tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding.

Bij zwangerschap:

· Overleg altijd met je MDL-arts

· Het is belangrijk dat je darmziekte rustig blijft

Bij borstvoeding:

· Adalimumab komt nauwelijks in de moedermelk

· Bespreek je wens met je MDL-arts

Wat moet je weten over vaccinaties?

Sommige vaccinaties werken minder goed als je adalimumab gebruikt. Overleg altijd met je arts als je een vaccinatie nodig hebt.

Wat mag wel?

· Griepprik (jaarlijks). Je mag de griepprik enkele dagen voor of na de toediening van je injectie laten zetten. Liever niet op dezelfde dag

· Vaccinaties tegen pneumokokken en gordelroos

Wat mag niet?

· Vaccins met levende virussen, zoals BMR, BCG of gele koorts

Wat als je een operatie of tandbehandeling krijgt?

Overleg dit altijd vooraf met je MDL-arts of IBD-verpleegkundige.

· Vertel ook de arts of tandarts dat je adalimumab gebruikt

· Plan een operatie bij voorkeur in het midden van 2 injecties

· Genezing van wonden kan iets langer duren

Mag je autorijden?

Ja, adalimumab maakt je niet suf. Je mag dus gewoon autorijden of machines gebruiken.

Welke controles zijn er nodig?

Je komt regelmatig naar de polikliniek voor controle. Ook wordt er bloed afgenomen om te controleren of de behandeling goed werkt en veilig is.

Heb je vragen?

Neem dan contact op met de IBD-verpleegkundige of MDL-polikliniek.

· IBD-verpleegkundige

Bel op werkdagen tussen 8.45 en 10.15 uur: 0413 – 40 23 16

Of mail naar: ibdverpleegkundige@bernhoven.nl

(Vermeld je naam en geboortedatum)

Je krijgt binnen 5 werkdagen een reactie op je mail

· Polikliniek Maag-Darm-Leverziekten

Voor dringende vragen tijdens kantooruren: 0413 – 40 19 32

Vragenlijst voor patiënten die Biologicals gebruiken Bernhoven (MDL)

Deze vragenlijst is bedoeld voor patiënten die de volgende geneesmiddelen gebruiken, of dit binnenkort gaan gebruiken:

Infliximab
Adalimumab
Vedolizumab
Ustekinumab
Risankizumab
Mirikizumab

Bij bepaalde lichamelijke klachten mag je deze medicatie namelijk niet gebruiken.
Het is belangrijk deze vragenlijst enige dagen voor elke behandeling door te nemen.

Indien je één of meerdere van de onderstaande vragen met "ja" kunt beantwoorden, neem dan contact op met de IBD-verpleegkundige van ziekenhuis Bernhoven (0413 402316) of met de assistente van de polikliniek MDL (0413 401932)

1. Heeft u de afgelopen dagen koorts gehad?	Ja / Nee
2. Heeft u de afgelopen dagen keelpijn gehad? Of bent u verkouden?	Ja / Nee
3. Heeft u benauwdheidsklachten en/of moet u vaak hoesten?	Ja / Nee
4. Bent u de afgelopen dagen kortademig en/of heeft u last van dikke enkels?	Ja / Nee
5. Heeft u de afgelopen dagen (waterdunne) diarree gehad?	Ja / Nee
6. Heeft u huidinfecties, steenpuisten, wondjes of gebitsproblemen die niet goed genezen?	Ja / Nee
7. Heeft u pijn bij het plassen?	Ja / Nee
8. Gebruikt u momenteel antibiotica of heeft u dit onlangs gebruikt i.v.m. een ontsteking?	Ja / Nee
9. Moet u binnenkort een operatie of een uitgebreide tandheelkundige ingreep ondergaan?	Ja / Nee
10. Heeft u bijwerkingen ondervonden van het vorige infuus/injectie?	Ja / Nee

Deze pagina downloaden

Deze pagina delen op