Voedingsadviezen bij een vochtbeperking van 1500 ml
Je lichaam heeft elke dag vocht nodig. Soms kan je lichaam te veel vocht vasthouden. Je arts kan je dan adviseren om minder te drinken. Dit noemen we een vochtbeperking. In deze folder lees je waarom een vochtbeperking nodig kan zijn. Je leest wat meetelt als vocht en krijgt tips om minder te drinken en om te gaan met dorst.
Minder drinken bij vochtbeperking
Je lichaam bestaat voor de helft of meer uit vocht. Bij vrouwen is dit ongeveer 50% en bij mannen ongeveer 60%. Je lichaam krijgt vocht binnen door te eten en te drinken.
Soms is het nodig om minder vocht te gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn als je hart, nieren of lever minder goed werken. Je arts bepaalt hoeveel vocht je per dag mag gebruiken.
Drink niet minder dan de afgesproken hoeveelheid. Anders kun je uitdrogen.
Waarom moet je minder vocht gebruiken?
Door minder zout en vocht te gebruiken, belast je je lichaam minder.
Gebruik je elke dag iets meer vocht dan je uitplast? Dan kan je lichaam te veel vocht vasthouden. Je raakt dan overvuld. Drink je bijvoorbeeld elke dag twee glazen te veel? Dan kun je in één week al 2 liter extra vocht vasthouden.
Dit extra vocht moet ergens naartoe. De druk in je bloedvaten wordt hoger. Hierdoor komt vocht vanuit de bloedvaten in de weefsels terecht. Dit kan leiden tot:
- kortademigheid
- vermoeidheid
- vochtophoping in de weefsels (oedeem)
Medicijnen, zoals plastabletten, kunnen je dorstgevoel verstoren. Hierdoor kun je meer dorst krijgen. Ook te veel zout in je voeding kan ervoor zorgen dat je meer dorst krijgt. Daardoor neemt de kans toe dat je te veel drinkt.
Moet je minder vocht gebruiken? Dan is het daarom ook belangrijk om minder zout te gebruiken.
Wat telt mee als vocht?
Bijna alle voedingsmiddelen bevatten vocht. Dranken zoals water, koffie, thee, vruchtensap, melk en frisdrank tellen mee.
Ook andere voedingsmiddelen bevatten vocht. Denk bijvoorbeeld aan:
- pap
- vla en yoghurt
- soep
- appelmoes
- fruit
Moet je minder vocht gebruiken? Tel dan ook het vocht uit deze producten mee. Een schaaltje vla of yoghurt bevat bijvoorbeeld al snel 150 ml vocht.
Hoe kun je minder vocht gebruiken?
Deze tips kunnen helpen:
- gebruik een fles van 1,5 liter om je hoeveelheid vocht af te meten. Vul na gebruik je lege kopje, schaaltje of bord met water uit de fles. Giet dit water daarna weg. Zo zie je hoeveel vocht je die dag nog over hebt
- gebruik kleine kopjes en glazen. Zo kun je vaker iets drinken
- meet hoeveel er in je kopjes, glazen en schaaltjes past. Zo weet je hoeveel milliliter je gebruikt. Kies zo mogelijk klein servies. Drink bijvoorbeeld uit een koffiekopje in plaats van een grote koffiemok of beker
- verdeel de toegestane hoeveelheid vocht goed over de dag. Zo voorkom je dat je ’s avonds niets meer mag drinken
- reken voor één portie fruit van 125 gram 100 ml vocht
- kauw je eten goed. Hierdoor krijg je minder snel een droge mond
- neem je medicijnen tijdens de maaltijd in plaats van apart met water. Dit kan bijvoorbeeld met vla, yoghurt of appelmoes
- heb je dorst? Zuig dan op een ijsklontje of zuurtje, gebruik kauwgom of neem een klein slokje water. Reken voor één ijsklontje 15 ml vocht
- verdeel gekoeld fruit in partjes of stukjes. Neem bij dorst een stukje
- drink met kleine slokjes of gebruik een rietje
- probeer tijdens de maaltijden niet te drinken
- kies smeerbaar beleg, zoals leverpastei, groentespread, roomkaas, zuivelspread, jam of roerei. Hierdoor is je maaltijd minder droog
- voeg zo min mogelijk zout toe aan je voeding en kies minder zoute voedingsmiddelen. Zout kan ervoor zorgen dat je meer dorst krijgt
Wat kan helpen tegen dorst?
De volgende producten kunnen helpen tegen dorst:
- zure melkproducten, zoals karnemelk en yoghurt
- fruit
- sportdranken zonder natrium
- water met citroensap
- limonadesiroop verdund met veel water
- pepermunt en suikervrije kauwgom
- koffie en thee zonder melk en suiker
- zure, ongezoete vruchtensappen
- ijsklontjes, bijvoorbeeld met een beetje citroensap
- bittere dranken
Ook je mond spoelen met water of je tanden poetsen kan helpen.
Waarvan kun je meer dorst krijgen?
De volgende producten kunnen ervoor zorgen dat je meer dorst krijgt:
- zoete melkproducten, zoals vla, chocolademelk en drinkyoghurt
- gekruide gerechten
- zoete limonade
- drop
- koffie met melk en suiker
- consumptie-ijs
Verdeling van vocht over de dag
Je hebt een vochtbeperking van 1500 ml per dag. Je kunt dit bijvoorbeeld als volgt verdelen:
| Vochtverdeling | |
| Ontbijt | 200 ml (1 kop) |
| In de loop van de ochtend | 150 ml (1 kopje) |
| Lunch | 200 ml (1 kop) |
| In de loop van de middag | 150 ml (1 kopje) |
| Warme maaltijd | 150 ml (1 schaaltje nagerecht) |
| In de loop van de avond | 150 ml (1 kopje) |
| Water voor medicatie | 3 x 100 ml |
| Fruit | 200 ml (2 porties) |
| Totaal | 1500 ml |
Je kunt natuurlijk ook voor een andere verdeling kiezen.
Vochtverlies
Je verliest vocht via je huid door transpiratie, via je urine en ontlasting en via je ademhaling.
Bij diarree, braken, koorts of warm weer kun je meer vocht verliezen. In deze situaties kan het nodig zijn om ondanks je vochtbeperking meer te drinken.
Overleg hierover zo nodig met je arts of verpleegkundige.
Zoutbeperking
Meer informatie over het zoutbeperkt dieet vind je in de folder Voedingsadviezen bij een zoutbeperking van Bernhoven. Vraag hiernaar bij je zorgverlener of kijk op de website van Bernhoven: www.bernhoven.nl.