Skip to Content

Voedingsadviezen bij het gebruik van pancreasenzymen

Je behandelend arts heeft je alvleesklierenzyemen voorgeschreven. Ook wel pancreasenzymen genoemd. Deze zijn nodig voor een goede spijsvertering. Ze helpen je bij het opnemen van de energie en bouwstoffen uit je voeding.

Normaal produceert je alvleesklier dagelijks 1,2 liter alvleesklier sap, wat naar de 12-vingerige darm wordt gevoerd. Hier mengt het voedsel zich met het alvleesklier sap en dus ook met de enzymen. Pas nadat de pancreasenzymen zijn ingewerkt op het voedsel, kunnen voedingsstoffen via de wand van de dunne darm in je lichaam worden opgenomen.

Wanneer je alvleesklier te weinig enzymen afgeeft kunnen belangrijke voedingsstoffen niet door het lichaam worden opgenomen. De vetten blijven onverteerd en verlies je dan onverwerkt met de ontlasting. Je kunt hierbij vermageren, ondanks dat je voldoende eet. Ook kun je vette en plakkerige ontlasting krijgen die sterk ruikt. Of last hebben van een bolle, opgeblazen buik, buikkrampen, meer dan normale winderigheid en/of vermoeidheid.

Pancreasenzympreparaten zijn capsules met daarin gedroogde korrels. In deze korrels zitten de enzymen lipase, protease en amylase. Iedere korrel bevat een beschermlaagje (coating) om de enzymen tegen maagzuur te beschermen. In de dunne darm gaan de korrels uit de capsules en kunnen de verteringsenzymen hun werk doen.

Hoeveel pancreasenzympreparaten zijn er nodig?

De hoeveelheid enzymen die nodig zijn per maaltijd of tussendoortje is afhankelijk van de hoeveelheid vet die hierin zit. Met een voedingswaardetabel kan je berekenen hoeveel vet in een maaltijd of voedingsmiddel zit. Vetten zijn een belangrijk onderdeel van een gezonde voeding. Het is een belangrijke energiebron en zorgt voor de opname van vet-oplosbare vitamines.

De benodigde hoeveelheid enzymen wordt per persoon afgestemd door de diëtist of de arts.

1 capsule Creon Forte®, 1 capsule Pancrease HL® of 1 capsule Panzytrat HD® bevat 25.000 eenheden lipase en verteerd per capsule 12 tot 25 gram vet in de voeding. De gebruikelijke dosis voor een maaltijd ligt tussen de 25.000 en 80.000 lipase eenheden en voor een snack de helft van de dosis die moet worden ingenomen voor een maaltijd.

Hoe kunnen de pancreasenzympreparaten het beste ingenomen worden?

  • Neem de capsules in bij de hoofdmaaltijden, maar ook bij de tussendoortjes, die vet of eiwit bevatten. Bijvoorbeeld; chocolademelk, (drink)yoghurt, vla, koek, chips en chocolade.  Enzymen zijn niet nodig bij bijvoorbeeld koffie, thee, frisdrank, limonade, fruit, drop, kauwgom en zuurtjes.
  • Neem de capsules tijdens of direct voor de maaltijd in. Wanneer de maaltijd langer duurt, bijvoorbeeld bij uit eten gaan, verdeel dan de capsules over de maaltijd, bij aanvang, halverwege en na de maaltijd.
  • De capsules heel doorslikken (dus niet kauwen) met voldoende water.
  • Als het niet lukt om de capsules in 1 keer door te slikken, mag je de capsules openen. Neem de korrels los in, met een zuur voedingsmiddel. Bijvoorbeeld appelmoes, yoghurt, sinaasappelsap of appelsap. Zorg dat er geen korrels in de mond achterblijven, deze kunnen het slijmvlies in de mond aantasten. De korrels niet fijnkauwen.

Hoeveelheid berekenen

Hieronder staan voorbeelden van het berekenen van de hoeveelheid vet in verschillende maaltijden en de hoeveelheid enzymsuppletie die daarbij nodig is. Dit is een voorbeeld.

Ontbijt

  Gram vet
2 sneetjes brood 2
besmeerd met margarine 8
belegd met 1x kaas, 48+ 6
belegd met 1x jam of stroop 0
1 beker volle melk 7
Totaal: 23
Benodigde enzymen 1-2 capsules Creon Forte®/Pancrease HL®/Panzytrat HD®

 

Tussendoortjes

  Gram vet
1 flesje energierijke drinkvoeding (melkbasis) 12
1 stroopwafel 6
Totaal: 18
Benodigde enzymen 1-2 capsules Creon Forte®/Pancrease HL®/Panzytrat HD®

 

Warme maaltijd

  Gram vet
100 g karbonade 11
1 lepel jus 6
200 g groente 0
200 g gebakken aardappelen 8
1 eetlepel mayonaise 12
200 ml vanillevla 6
Totaal: 43
Benodigde enzymen 2-4 capsules Creon Forte®/Pancrease HL®/Panzytrat HD®

Om in te schatten hoeveel vet je voeding bevat kun je gebruik maken van het etiket, de eettabel (tabel van het Voedingscentrum met veel gebruikte producten) of de Eetmeter-app van het Voedingscentrum. Je diëtist kan je hier ook bij helpen.

Hieronder staat een lijst met verschillende voedingsmiddelen ondergebracht in de categorieën: broodmaaltijden, warme maaltijden, nagerechten, tussendoortjes en dranken. Achter ieder voedingsmiddel staat het aantal grammen vet wat dit product bevat.

Op de website van het Voedingscentrum is het vetgehalte van nog veel meer voedingsmiddelen te vinden. Daarnaast is ook de Nevo-tabel een handig hulpmiddel. Deze zijn terug te vinden op internet. Ook heeft het voedingscentrum een gratis app ontwikkeld: de Eetmeter. Deze kun je instellen op enkel de hoeveelheid vet in voeding.

Broodmaaltijden

Broodsoorten Gram vet Smeersel Gram vet
1 snee wit, bruin of volkorenbrood 1 Besmeerd met halvarine 2
1 luxe broodje 2 Dik besmeerd met halvarine 4
1 croissant 9 Besmeerd met margarine 4
1 plak ontbijtkoek 0 Dik besmeerd met margarine 7
1 knäckebröd / beschuit 1    
Broodbeleg Gram vet Broodbeleg Gram vet
1 plak 48+ kaas 6 1 x pindakaas 8
1 x vette vleeswaren (boterhamworst, palingworst, cervelaat, berliner, etc.) 2 1 x magere vleeswaren ham, rollade, kipfilet, rookvlees, fricandeau, rosbief) 1
1 x chocoladehagelslag 3 1 x chocoladepasta 6
1 x smeerkaas 48+ 3 1 x vruchtenhagelslag, stroop, jam 0
1 x gekookt ei 5 1 x gebakken ei 9

 

Warme maaltijden

  Gram vet   Gram vet
Aardappelen/ rijst/ macaroni 0 Gebakken aardappelen (2 opscheplepels) 8
Groenten zonder sausje 0 Groente a la crème (2 opscheplepels) 6
Mager vlees (100 gram) zoals : biefstuk, entrecote, kip zonder vel, sukadelapjes, hamlappen, ribkarbonade, blinde vink 6 Gemiddeld vet vlees (100 gram): rundergehakt, kip met vel, hamburger, schouderkarbonade, doorregen runderlappen 15
Vet vlees (100 gram) zoals: slavink, half om half gehakt, speklappen, rookworst 24 Gestoofde witte vis (100 gram) 0
Zalm (100 gram) 8 1 sauslepel gemiddeld vette jus 10
Lasagne (200 gram) 20 Hartige taart van bladerdeeg (200 gram) 42
1 pannenkoek (100 gram) 5 1 pizza (300 gram) 42
1 zakje/ bakje friet (150 gram) 21 1 eetlepel mayonaise (20 gram) 16
1 eetlepel frietsaus (20 gram) 6 1 eetlepel curry 0
1 frikadel 15 1 kroket 10
5 bitterballen 20 1 lekkerbekje 18

 

Nagerechten

  Gram vet   Gram vet
1 schaaltje vla (150 ml) 4 2 bolletjes roomijs (100 gram) 10
1 schaaltje magere yoghurt (150 ml) 0 1 bolletjes yoghurtijs (100 gram) 5
1 schaaltje volle yoghurt (150 ml) 5 Waterijs 0
Fruit 0 Stoofpeertjes 0
Tiramisu (115 gram, 1 portie) 25 Chocolademousse (60 gram) 9

 

Tussendoortjes

Zoete tussendoortjes Gram vet Zoete tussendoortjes Gram vet
1 appelflap 26 1 stuk vruchtenvlaai 6
1 biscuittje 1 1 stuk mokkataart 26
1 stukje banketstaaf (25 gram) 7 1 Bounty 14
1 stukje boterkoek (30 gram) 10 1 Mars 10
Chocolade melk of puur (50 gram) 10 1 Milky Way 5
Drop 0 1 Snickers 17
1 eierkoek 1 1 kokosmakroon 6
1 EverGreen / Sultana 1 1 stuk appeltaart 10
1 gevulde koek 11 1 tompoes 12
Popcorn (50 gram) 2 1 stuk slagroomtaart 16
1 koffiebroodje 6 1 stroopwafel 5
1 stuk kwarktaart 13 1 plak cake 7
1 stuk kruimelvlaai 13 1 oliebol 5
    1 moorkop 21

 

Hartige tussendoortjes Gram vet Hartige tussendoortjes Gram vet
1 saucijzenbroodje 21 Japanse mix 0
1 worstenbroodje 16 1 blokje kaas 6
Borrelnootjes (50 gram) 18 1 x brie of kruidenkaas op toastje 4
Pinda’s (50 gram) 26 1 x filet americain op toastje 1
Studentenhaver (50 gram) 16 Salade op toastje 2
Chips (50 gram, kwart zak) 15 1 minipizza 11
Chips (klein zakje, 30 gram) 9 1 loempia 12

 

Dranken

  Gram vet   Gram vet
Koffie, thee, water, bouillon 0 Frisdranken en vruchtensappen 0
1 beker halfvolle melk (200 ml) 3 1 beker volle melk (200 ml) 7
1 beker chocolademelk vol (200 ml) 6 1 beker karnemelk (200 ml) 1
1 beker drinkyoghurt (200 ml) 1    

 

Heb je nog vragen?

Zijn er na het lezen van deze folder nog onduidelijkheden of wil je meer weten? Aarzel dan niet om dit te bespreken met je diëtist of arts. Of bel ons op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur.

  • Diëtetiek telefoon 0413 - 40 22 50, route 41