Oncologie - Patiënten Informatie Dossier (PID)

Wat is een PID?

Artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners informeren jou en je familie over je aandoening, de onderzoeken die worden gedaan en de behandelmogelijkheden. Omdat het vaak om veel nieuwe informatie gaat, is het niet eenvoudig om alles in één keer te onthouden.

Naast de mondelinge informatie biedt Bernhoven je daarom dit Patiënten Informatie Dossier (PID) aan. Dit PID is jouw eigendom. De artsen en verpleegkundigen begeleiden je in het gebruik van het PID. Tijdens en na je polikliniekbezoek en/of opname kunnen jij en je naasten in het PID alles nog eens rustig nalezen.

Belangrijk is dat dit slechts een hulpmiddel is ter aanvulling op de mondeling verstrekte informatie. Noteer eventueel vragen die je wilt stellen aan de verpleegkundigen of je behandelend arts.

Bereikbaarheid polikliniek oncologie

De polikliniek oncologie is er voor als je (misschien) kanker hebt. Hier brengen we de zorg voor jou samen, zodat je niet het hele ziekenhuis door hoeft. En je steeds naar dezelfde, vertrouwde plek kunt komen. Hier werken artsen, verpleegkundig specialisten, gespecialiseerde verpleegkundigen en andere zorgverleners nauw samen. Dat betekent snel overleg, dus zo snel mogelijk zorg. Ook de andere afdelingen en specialisten die bij de zorg voor jou betrokken zijn, weten ons op de polikliniek te vinden. Daar werken we niet alleen vanuit onze uitstekende medische kennis en ervaring. We werken ook met ons hart. Dat betekent dat we aandacht hebben voor jou als mens. Zo komen we er samen achter welke zorg het beste bij je past.

De poli oncologie is bereikbaar voor vragen van maandag t/m vrijdag tussen
9:00 en 9:45 uur of tussen 14:00 en 15:00 uur.
Je kunt dan bellen via het telefoonnummer: 0413-402290.
De doktersassistente zal u mogelijk enkele vragen stellen, om uw vraag duidelijk te krijgen. 
Indien nodig kan er een telefonische afspraak bij een van de casemanagers worden ingepland, om je verder van dienst te kunnen zijn.

Indien je echter een spoed vraag heeft, kunt u door het intoetsen van de “1” toets buiten de bovenvermelde tijdstippen worden doorverbonden. 

Mocht je liever van Email gebruik maken, dan graag via onderstaand Email adres.
Emailadres: cm-onco@bernhoven.nl. Vermeld altijd je volledige naam en geboortedatum in de mail

Casemanagers oncologie in Bernhoven

Wat kan de oncologieverpleegkundige/casemanager oncologie voor jou betekenen?

Als je te horen krijgt dat je kanker hebt, brengt dit veel veranderingen met zich mee. Je krijgt veel informatie te verwerken en moet vaak snel moeilijke beslissingen nemen. Het is heel normaal dat veel medische informatie langs je heen gaat of niet wordt onthouden. De oncologieverpleegkundige helpt je door bepaalde informatie, die door de oncoloog is gegeven, opnieuw te herhalen en antwoord te geven op je vragen.

De diagnose en behandeling van oncologische aandoeningen is een complex proces, waarbij mogelijk meerdere behandelaars, hulpverleners en instellingen betrokken zijn. Om ervoor te zorgen dat het totale behandeltraject goed op elkaar aansluit, heeft Bernhoven gekozen om verpleegkundigen aan te stellen in de rol van casemanager. Deze verpleegkundige heeft overzicht over je hele behandeltraject en zal waar nodig bijsturen. Als je zelf vragen hebt over je behandeltraject, kun je ook contact opnemen met de casemanager.
De oncologieverpleegkundigen/casemanagers oncologie zijn gespecialiseerd in de behandeling en begeleiding van patiënten met kanker. Zij werken op vaste dagen op de polikliniek.

Wat kan deze verpleegkundige voor je betekenen?

• Voorlichting geven over de behandeling die je gaat krijgen
• Het plannen van controle afspraken en behandelingen
• Het geven van aanvullende informatie
• Controle gedurende de behandeling met chemotherapie, hormoontherapie, doelgerichte therapie en immunotherapie
• Controle van (mogelijke) bijwerkingen en zo mogelijk tips en adviezen voor deze bijwerkingen geven
• Indien nodig voor de behandeling controle van het bloed (je krijgt hier een afspraak voor)
• Eventueel verwijzing naar andere hulpverleners
• Nazorg en begeleiding na beëindiging van de behandeling
• Begeleiding en ondersteuning bij het verwerken en leren omgaan met de ziekte

Ellen Beekmans Verpleegkundig Specialist Longoncologie	Joris van Extel Verpleegkundig Specialist Oncologie	Josca Heier Verpleegkundig Specialist Oncologie
Karin Habraken Oncologie/ Hematologie verpleegkundige	Kristel van den Bogaart Oncologie-verpleegkundige	Hilde Bongers Oncologie/ Hematologie verpleegkundige
Anoek Meekel Oncologie-verpleegkundige	Cindy van Osch Oncologie-verpleegkundige	Leonie Zijlemans Verpleegkundig Specialist Hematologie

Artsen

Indien je vragen hebt voor je arts, kun je deze het beste stellen via jouw casemanager. Bel de dienstdoende casemanager via 0413 - 40 22 90.

Hr. J. van den Bogart	Hr. F. Cox	Mw. L. Hartjes
Mw. H. Zegers	Mw. M. de Man	Mw. L. Smulders
Hr. M. Zijlker

Voorkomen van huidschade bij chemotherapie

Dit hoofdstuk informeert je over het (zoveel mogelijk) voorkomen van huidschade bij chemotherapie. Het is onmogelijk om in deze folder alle details voor elke situatie te beschrijven. Aarzel daarom niet om vragen die je na het lezen van de folder nog hebt, te stellen aan je arts, casemanager of oncologieverpleegkundige.

Doel van behandeling

Je behandeling met chemotherapie omvat één of meer geneesmiddelen (cytostatica). Deze geneesmiddelen worden via een ader toegediend, maar kunnen onbedoeld buiten de ader in het omliggende weefsel terechtkomen en mogelijke huidschade veroorzaken. Deze complicatie wordt een ‘extravasatie’ genoemd. De verpleegkundigen die werken op de dagbehandeling oncologie zijn opgeleid om de cytostatica via een infuus toe te dienen en weten ook welke risico’s dit kan hebben. Zij zullen ook verschillende voorzorgsmaatregelen nemen om de kans op huidschade zoveel mogelijk te voorkomen. Om de kans op deze complicatie te verkleinen en om je behandeling zo veilig mogelijk te laten verlopen, is jouw bijdrage hierbij van groot belang.

Voorzorgsmaatregelen

Je kunt de volgende voorzorgsmaatregelen nemen om huidschade zoveel mogelijk te voorkomen:

• Draag bij elke medicijntoediening losse kleding die geen hinder geeft bij het plaatsen van een katheter of naald (geen strakke of opgerolde mouwen die kunnen hinderen).
• Beweeg tijdens de toediening zo weinig mogelijk aan de kant waar het infuus zit.
• Ga naar het toilet voordat je met de behandeling start.
• Als je tijdens de chemotherapie toch naar het toilet moet, vraag dan aan de verpleegkundige waar je op moet letten.

De verpleegkundige plakt dan zo nodig een extra pleister op het slangetje van het infuus om rechtstreekse trekkracht op de katheter of naald te voorkomen. Voorkom zoveel mogelijk dat de slang van het infuus naast de stoel of het bed hangt.

Waarschuw onmiddellijk de oncologieverpleegkundige als één of meer van de volgende verschijnselen bij de start of tijdens je behandeling optreden:

• Pijn (kan brandend of stekend zijn) of elk abnormaal gevoel rondom het infuus.
• Zwelling, roodheid of verharding rondom het infuus.
• Als de pleister bij het infuus of de extra pleister op het slangetje is losgekomen, of wanneer het slangetje toch trekt aan het infuus.

Bij een infuuspoort of een diepere katheter in de bovenarm (PICC-lijn):

• Pijn en ongemak.

Waarschuw ook je casemanager als je thuis één of meerdere van de bovenstaande klachten in de eerste 24 uur na de toediening ervaart of tijdens een toediening thuis via een draagbaar infuuspompje. Hoe sneller je ons op de hoogte brengt, hoe minder ernstig de gevolgen voor jou kunnen zijn.

Beschermende maatregelen voor thuis bij behandeling met chemotherapie

In dit hoofdstuk lees je wat je thuis kunt doen om jezelf te beschermen tijdens de behandeling met chemotherapie. De folder is voor jou en je naaste of je mantelzorger.

Wat is chemotherapie?

Je hebt met je arts of casemanager gesproken over de behandeling met chemotherapie. Chemotherapie is een behandeling met medicijnen die met een medisch woord cytostatica worden genoemd. Chemotherapie wordt meestal gegeven bij de behandeling van kanker en grijpt in op de celdeling met als doel kwaadaardige cellen te doden. Deze chemotherapie kan op verschillende manieren worden toegediend om zo in de bloedbaan terecht te komen. Dit kan bijvoorbeeld via een infuus of tabletten. Via het bloed wordt de chemotherapie door het hele lichaam verspreid.

Risicoperiode

Resten van de chemotherapie verlaten het lichaam weer via de plas, poep, zweet, bloed, wondvocht en/of braaksel. Dit noemen we de uitscheidingsproducten. Hoe lang dit duurt voordat de resten uit het lichaam zijn, verschilt per soort chemotherapie. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden omdat chemotherapie schadelijk kan zijn voor andere mensen. Om contact met de uitscheidingsproducten en dus met de resten van chemotherapie te voorkomen, zijn beschermende maatregelen nodig. Je casemanager vertelt je hoe lang je hier rekening mee moet houden.

Schadelijke effecten chemotherapie

Vooral verpleegkundigen, die tijdens hun werk vaak met chemotherapie in aanraking komen, lopen een risico. Het is je misschien al opgevallen dat zij hiervoor extra beschermende maatregelen nemen, zoals het dragen van handschoenen.

Omdat je thuis maar korte tijd in aanraking komt met chemotherapie, zijn de risico’s voor jou en je naasten kleiner. Toch vinden wij het belangrijk om je op een aantal zaken te wijzen en welke beschermende maatregelen of voorschriften je kunt nemen om het contact met chemoresten voor jou en je naaste of mantelzorger zo klein mogelijk te houden.

Waarom beschermende maatregelen?

Beschermende maatregelen zijn nodig om jou en je naaste of mantelzorger te beschermen tegen mogelijk direct contact met de resten van de chemotherapie. Het allerbelangrijkste is om bewust om te gaan met je uitscheidingsproducten.

Mantelzorgers die ondersteunen bij de directe verzorging en mogelijk in contact komen met uitscheidingsproducten zoals bloed, plas, zweet en andere lichaamsvloeistoffen, moeten plastic wegwerphandschoenen gebruiken. Na gebruik moet je de wegwerphandschoenen direct weggooien.

Waar moet je op letten bij het innemen van cytostatica via tablet, capsule of drank?

Als je thuis cytostatica als tabletten, capsules of in drankvorm moet innemen, let dan op het volgende:

• Neem bij voorkeur zelf zonder hulp de medicijnen in.
  Cytostaticatabletten en -capsules moeten in hun geheel worden ingenomen. Maak tabletten niet fijn en maak capsules niet open. Als het innemen niet lukt, neem dan contact op met je arts of casemanager.
• Was je handen na inname van de medicijnen om besmetting van de omgeving te voorkomen. Als iemand je helpt bij de medicijninname, moet deze persoon wegwerphandschoenen dragen om contact met de cytostatica te vermijden. Alle uitscheidingsproducten kunnen en mogen via het riool worden afgevoerd.
• Gebruik bij voorkeur het toilet. Je mag elk toilet gebruiken.

Hoe gebruik je het toilet?

• Heren moeten zittend plassen.
• Spoel het toilet na gebruik twee keer door met het deksel van de wc-bril (als deze aanwezig is) gesloten. Gebruik hierbij niet de waterbesparende knop.
• Verwijder eventuele druppels op de bril door deze deppend met droog toiletpapier weg te halen.
• Was je handen na toiletgebruik.
• Bij een sterk vervuild toilet moet het toilet zo snel mogelijk worden schoongemaakt.

Wasvoorschrift

Tijdens de risicoperiode adviseren wij voor wasgoed dat in aanraking is gekomen met urine, ontlasting, braaksel of ernstig zweten de volgende stappen:

• Als het wasgoed bevuild is, was dit wasgoed dan apart.
• Was je handen nadat je het wasgoed in de wasmachine hebt gedaan.
• Wasprogramma: stel eerst een voorwasprogramma in en daarna het gewone wasprogramma met je gebruikelijke wasmiddel.
• Als een andere persoon helpt om bevuild wasgoed in de wasmachine te doen, moet deze persoon handschoenen dragen.

Problemen bij het ophouden van plas en/of poep (verschonen)

Wie (tijdelijk) moeite heeft om de plas en/of poep op te houden (dit heet met een moeilijk woord incontinentie) kan luiers gebruiken. Bij voorkeur verzorg je jezelf. Bij het verschonen van luiers (incontinentiemateriaal) adviseren wij je de volgende voorschriften:

• Zorg dat alle materialen die nodig zijn klaarliggen.
• Verpak gebruikte luiers in een zak of tasje voordat je deze bij het afval gooit.
• Was je handen met water en zeep na het verschonen.
• Als je wordt ondersteund bij het verschonen van incontinentiemateriaal, moet degene die je helpt handschoenen dragen. Het dragen van een extra schort wordt aangeraden als er kans is op spatten. Na afloop moet de helper de handen wassen met water en zeep.

Stomazorg

Bij voorkeur verzorg je zelf de stoma. Bij de zorg rondom de stoma adviseren wij je de volgende voorschriften:

• Verzorg de stoma zoveel mogelijk op een vaste plaats.
• Zorg dat alle materialen die nodig zijn klaarliggen.
• Probeer lekkage vanuit de stoma zoveel mogelijk te voorkomen bij het wisselen van het stomazakje.
• Verpak het gebruikte stomamateriaal in een apart zakje voordat je dit bij het afval gooit. Als je het stomazakje leegt in het toilet, spoel het toilet dan twee keer door met gesloten deksel. Gebruik hierbij niet de waterbesparende knop.
• Was je handen met water en zeep na de verzorging van de stoma.

Als je wordt ondersteund bij de stomazorg, moet degene die je helpt handschoenen dragen. Het dragen van een extra schort wordt aangeraden als er kans is op spatten. Na afloop moet de helper de handen wassen met water en zeep.

(Urine)katheter/opvangzak

Bij voorkeur verzorg je zelf de katheter. Bij de zorg rondom de katheter adviseren wij je de volgende voorschriften:

• Wissel de (urine)opvangzak als deze bijna vol is helemaal, in plaats van deze leeg te laten lopen. Wissel de (urine)opvangzak zoveel mogelijk op een vaste plaats.
• Zorg dat alle materialen die nodig zijn klaarliggen.
• Probeer lekkage vanuit de katheter te voorkomen bij het wisselen van de opvangzak.
• Je kunt de (urine)opvangzak, in verband met mogelijke lekkage, in een dubbele plastic zak doen en daarna met het huisvuil weggooien.
• Was je handen met water en zeep na het wisselen van de (urine)opvangzak.

Als je wordt ondersteund bij het wisselen van de (urine)opvangzak, moet degene die je helpt handschoenen dragen. Het dragen van een extra schort wordt aangeraden als er kans is op spatten. Na afloop moet de helper de handen wassen met water en zeep.

Braaksel (overgeven)

De maatregelen bij het omgaan met braaksel zijn hetzelfde als bij ontlasting en urine.

• Maak bij overgeven, als het mogelijk is, gebruik van het toilet. Lukt dat niet, gebruik dan zoveel mogelijk wegwerpmateriaal, zoals een plastic zak of draagtas in een emmer. Knoop de plastic zak of draagtas voorzichtig dicht en gooi deze direct na gebruik weg in een aparte vuilniszak om lekken te voorkomen.
• Verwijder eventuele druppels op de bril door deze deppend met droog toiletpapier weg te halen.
• Je mag braaksel weggooien in het toilet.
• Als je in het toilet overgeeft, spoel het toilet dan twee keer door met gesloten deksel. Gebruik hierbij niet de waterbesparende knop.
• Was je handen na het overgeven en/of opruimen van het braaksel.

Tip: Zorg dat je, wanneer je de deur uitgaat, opvangmateriaal bij je hebt als je plots misselijk wordt, zodat je ergens in kunt overgeven. Je kunt hierbij denken aan een plastic tasje.

Ondersteuning bij het wassen/douchen

Bij voorkeur verzorg je jezelf, maar soms is ondersteuning nodig. Je bepaalt zelf wat mogelijk is in jouw situatie. Bij ondersteuning bij de verzorging op bed of aan de wastafel wordt het gebruik van wegwerpwasdoekjes aangeraden. Deze kun je kopen bij de thuiszorgwinkel en/of apotheek.

Voorschriften voor schoonmaken

Het gebruik van een neutraal schoonmaakmiddel, zoals allesreiniger of groene zeep, is geschikt. De volgende voorschriften zijn van toepassing:

• Gebruik wegwerphandschoenen bij het schoonmaken van materialen die in aanraking zijn geweest met uitscheidingsproducten, zoals het toilet en de douche.
• Spoel gebruikte schoonmaakdoekjes niet uit in het sopwater. Gebruik steeds een nieuw doekje. Verzamel de gebruikte schoonmaakdoekjes in een aparte verzamelzak voor de was.
• Maak het toilet en de douche minimaal één keer per week schoon of elke keer wanneer deze erg vies zijn.
• De po of het urinaal moet na gebruik worden schoongemaakt. Spoel deze eerst om met koud water en was deze daarna met een neutraal schoonmaakmiddel.
• De postoel moet één keer per dag worden schoongemaakt.

Als de vloer of vloerbedekking bevuild is met braaksel, urine of andere lichaamsvloeistoffen, kun je deze eerst droog deppen met keukenpapier en daarna schoonmaken met een gewone zeepoplossing. Probeer van buiten naar binnen te werken, dus van schoon naar vuil.

• Was je medicijncupje dat je opnieuw gebruikt voorzichtig onder stromend water.
• Als je hulp in de huishouding hebt, is het belangrijk dat je deze hulp informeert over de bovenstaande voorschriften in verband met je behandeling met chemotherapie.
• Voor het gebruik van bestek, serviesgoed en andere gebruiksartikelen hoef je geen speciale maatregelen te nemen.

Schoonmaken bij BCG-blaasspoelingen

Als je wordt behandeld met blaasspoelingen met BCG, moet je het toilet elke dag schoonmaken met een chlooroplossing. Het gebruikte schoonmaakdoekje moet je apart wassen.

Voorschriften voor afvalverwerking

Alle wegwerpmaterialen, zoals incontinentiemateriaal, bakjes met braaksel, gebruikt stomamateriaal of pillenstrips die mogelijk in aanraking zijn geweest met cytostatica, moet je weggooien in een aparte afvalzak. Dit mag een plastic tasje of boterhamzakje zijn om het risico op lekken te verkleinen. Sluit deze zak goed.

Deze dichtgeknoopte plastic zak kun je daarna in een plastic vuilniszak doen en gewoon met het huisvuil weggooien.

Overgebleven medicijnen lever je in bij je apotheek.

Wat doe je als je in aanraking bent geweest met cytostaticaresten?

Af en toe contact met cytostaticaresten is tot nu toe niet als schadelijk bewezen. Je hoeft je dus geen zorgen te maken. Probeer contact met cytostaticaresten zoveel mogelijk te voorkomen, maar als het jou of je naaste of mantelzorger toch overkomt, adviseren wij je het volgende:

• Blijf rustig.
• Probeer de plek, zoals je handen of armen, te wassen met water en zeep.

Als je twijfelt, kun je dit bespreken met je behandelend arts of verpleegkundige.

Lichamelijk contact/seksualiteit

Je kunt vragen hebben over intiem contact, zoals knuffelen, een zoen geven of vrijen. Voor zover bekend leidt dit niet tot schadelijke effecten. Je hoeft zoenen, intimiteit en lichamelijk contact niet te vermijden.

Voorkomen van zwangerschap

Cytostatica kunnen aangeboren afwijkingen veroorzaken bij het ongeboren kind. Het is daarom verstandig dat zowel vrouwelijke als mannelijke patiënten tijdens en na de behandeling met chemotherapie zwangerschap voorkomen door anticonceptie te gebruiken.

Bespreek de anticonceptiemaatregelen met je huisarts. Als je denkt dat je tijdens de behandeling zwanger bent geraakt, vertel dit dan direct aan je arts of casemanager.

Zwangerschap en chemotherapie

Als je naaste of mantelzorger zwanger is, heeft dit geen gevolgen voor het contact. Je mag gewoon contact hebben met de zwangere. Deze persoon mag je ondersteunen waar nodig met de voorzorgsmaatregelen die in deze folder staan beschreven.

Informeren van familie, naasten en andere hulpverleners

Het is belangrijk dat je je familie en de zorgverleners die bij je betrokken zijn, zoals de thuiszorg of fysiotherapie, vertelt dat je wordt behandeld met chemotherapie. Breng hen op de hoogte van de maatregelen die in dit hoofdstuk staan. Door deze maatregelen te volgen kun je de risico’s beperken en hoef je je geen zorgen te maken.

Aanvullende informatie

Websites

• Algemeen maatschappelijk werk Oss Uden Veghel - www.ons-welzijn.nl 
• Creatieve expressie voor mensen die met kanker geconfronteerd zijn (geweest) en hun naasten, Stichting Chaja Oss e.o. - www.stichtingchaja.nl 
• Stichting OpAndereGedachten Veghel/Uden e.o.- opanderegedachten.nl/wie-wij-zijn 
• Fysiotherapie bij oncologische aandoeningen - www.fyneon.nl 
• Folder oncomove, bewegen tijdens chemotherapie - www.bernhoven.nl/patientenfolders/4871_bewegen-tijdens-chemotherapie-oncomove-inleiding-instructieboekje.pdf 
• Geheugentraining - www.cogmed.nl 
• Hoofdhuidkoeling informatie - hoofdhuidkoeling.nl 
• Informatie over kanker per ziektebeeld - www.kanker.nl  
• Kanker en werk, verzuim- herstelbegeleiding bij kanker - stap.nu 
• Look Good Feel Better, workshops uiterlijke verzorging bij kanker - www.lookgoodfeelbetter.nl 
• Massage bij kanker - massagebijkanker.nl
• Psycho oncologische zorg, Helen Dowling instituut (o.a. Taborhuis Groesbeek) - www.hdi.nl
• Zie andere zijde! Breath, op adem na borstkanker, zelfhulpwebsite - www.opademnaborstkanker.nl
• Voeding en kanker informatie - www.wkof.nl/leven-met-kanker/voedingenkankerinfo en www.beleefjesmaak.nl
• Boottocht via Stichting Vaarkracht - www.vaarkracht.nl   

Inloophuizen

• Eindhoven: Inloophuis De Eik - www.inloophuis-de-eik.nl 
• Den Bosch: Vicky Brownhuis - www.vbrownhuis.nl 

Apps

• Gesprekshulp bij kanker. Dit is een gratis app voor mensen met kanker en hun naasten. Met de app kunnen gesprekken met de arts en andere zorgverleners voorbereid, opgenomen en teruggeluisterd worden. De app is te downloaden via de AppStore of Google Play Store.
• Untire. Deze app geeft tips en adviezen bij aanhoudende vermoeidheid bij/na kanker. Het programma helpt je energie krijgen en met het verminderen van je vermoeidheid. Deze app is te downloaden via de AppStore of Google Play Store. Je kunt op www.kanker.nl een tegoed aanvragen om deze app te kunnen kopen. 

Hulpaanbod

Geestelijke verzorger

Karin van der Horst	Hans Schoffelmeer

Ziek zijn gaat vaak over meer dan alleen lichamelijke problemen. Door ziekte kan je leven even stil komen te staan of juist sterk veranderen. Daardoor zijn dingen die eerst vanzelfsprekend waren dat soms ineens niet meer. Hierdoor kunnen er emoties ontstaan en kunnen er vragen opkomen waar je eerder niet bij stilstond. In deze periode kan het fijn zijn om met iemand te praten. Bijvoorbeeld over je leven, zorgen, angst, schuldgevoelens, levensvragen, spijt, eenzaamheid of geloof.

Als geestelijk verzorger bieden wij een luisterend oor en een vertrouwelijk gesprek waarin je vrij kunt praten. De gesprekken kunnen jou en je naasten helpen om met het ziek zijn of een naderend afscheid om te gaan. Naast gesprekken verzorgen wij ook rituelen. Deze maken het vaak makkelijker om met de situatie om te gaan en om dingen los te laten of af te sluiten.

Tips

• Erken je emoties en zorg ervoor dat je ze op een goed moment kunt toelaten en uiten, zoals gevoelens van verdriet, spijt, schuld, boosheid of frustratie.
• Deel je verhaal met iemand die je vertrouwt en bij wie jij je veilig en gehoord voelt.
• Bespreek je twijfels of dilemma’s, bijvoorbeeld of je doorgaat met behandelen, met iemand die geen belang heeft bij de keuze die je maakt.

Websites

• www.bernhoven.nl/specialismen-en-afdelingen/geestelijke-verzorging/ 
• centrumvoorlevensvragen-mob.nl/ (geestelijke verzorging bij jou thuis)
• geestelijkeverzorging.nl/

Je kunt ondersteuning van een geestelijk verzorger vragen via je casemanager. Of zelf contact opnemen met één van onze geestelijk verzorgers op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur via 0413 - 40 12 32 of 0413 - 40 12 33.

Diëtist

Fenna Donkers, diëtist 0413 - 40 22 50 diëtetiek@bernhoven.nl	Moniek Postma, diëtist 0413 - 40 22 50 diëtetiek@bernhoven.nl	Inge Habraken, diëtist 0413 - 40 22 50 diëtetiek@bernhoven.nl

Websites voor meer informatie

• www.wkof.nl/leven-met-kanker/voedingenkankerinfo/ 
  Op deze website worden vragen beantwoord over voeding rondom de behandeling van kanker en voeding ná de behandeling van kanker.
• https://www.goedgevoedouderworden.nl/energie-en-eiwitrijke-producten/ 
  Lijst met eiwitrijke producten welke te koop zijn in de supermarkt.

Huisbezoeken

Als je thuis komt, kan het zijn dat er vragen of problemen ontstaan die eerder, tijdens gesprekken in het ziekenhuis, nog niet speelden. Om die reden werken wij samen met verschillende organisaties die ook bij je thuis komen. De oncologieverpleegkundigen die hier werken zijn gespecialiseerd in het begeleiden van mensen met of na kanker. Zij komen bij jou thuis in je eigen vertrouwde omgeving.

Zij kijken samen met jou waar je tegenaan loopt tijdens je behandeling en waarbij zij je kunnen ondersteunen. Dit kan zijn op het gebied van adviezen over voeding of medicijngebruik, maar ook op psychisch gebied kunnen zij ondersteuning bieden. Zij zijn ook op de hoogte van wie bij jou in de buurt kan ondersteunen, als je nu of in de toekomst meer zorg nodig hebt.

De ondersteuning van de oncologieverpleegkundige thuis wordt vergoed vanuit de basisverzekering.

Je casemanager kan je helpen bij de aanmelding voor deze zorg.

Wij werken samen met de volgende organisaties:

	Care for Cancer, ondersteunende zorg thuis bij kanker
	Pantein, begeleiding thuis door de oncologieverpleegkundige thuiszorg
	Cura Excellent, oncologische huisbezoeken, regelt en ontzorgt

Diëtetiek

De diëtisten die je kunnen ondersteunen zijn:

Fenna Donkers, diëtist Afdeling diëtetiek 0413 - 40 22 50 f.donkers@bernhoven.nl	Moniek Postma, diëtist Afdeling diëtetiek 0413 - 40 22 50 m.postma@bernhoven.nl	Marleen Rutten, diëtist Afdeling diëtetiek 0413 - 40 22 50 m.rutten@bernhoven.nl

 Vraag jouw casemanager of oncoloog wat een diëtist voor jou kan betekenen. Zo nodig kunnen we je doorverwijzen. 

Medisch maatschappelijk werk 

Pleuni de Caluwé-van Galen	Myrna van Nuland

Een diagnose zet je wereld even stil, laat je voelen hoe kwetsbaar je bent en kan zorgen voor veel onrust in jouw leven en dat van je naasten. Dingen die voorheen vanzelfsprekend waren zijn dat misschien niet meer. Bijvoorbeeld als je minder energie hebt dan je gewend bent, veelvuldig piekert, gezondheidsverlies ervaart, een veranderend toekomstbeeld, werk gerelateerd, rolverandering binnen je relatie of gezin.

Medisch maatschappelijk werk begeleidt tijdens je ziekteproces bij datgene wat jou bezighoudt. We zijn er voor jouw verhaal, geven advies en handvatten als je dat nodig hebt en zoeken samen naar een manier hoe je om kan gaan met tegenslagen. Ziek zijn en de bijkomende behandelingen hebben niet alleen invloed op jou als persoon, maar ook op dat van jouw gezin en op je relatie(s). Het kan soms lastig zijn om het pad samen te bewandelen als er zoveel emoties, zorgen en angst bij komt kijken. Een geliefde niet willen belasten met jouw zorgen is dan ook een veelgehoorde reden om met medisch maatschappelijk werk te praten. Als je het fijn vindt is er ruimte voor gesprekken met jullie samen of individueel.

Medisch maatschappelijk werk denkt mee op alle leefgebieden: psychische gezondheid, lichamelijke gezondheid, zingeving, wonen, financiën, (sociale) relaties, werk en activiteiten (dagbesteding en hobby’s). 

Vaak is het prettig om op voorhand kennis te maken met elkaar zodat je weet op wie je terug kan vallen als je dat nodig hebt. De medisch maatschappelijk werker heeft ook een signalerende rol en probeert, samen met jou, te voorkomen dat je vastloopt. Als het nodig is, zoeken we naar passende zorg. Mocht je ondersteuning willen van een medisch maatschappelijk werker kun je dit bij je casemanager aangeven. Zij verzorgen een verwijzing, zodat wij contact kunnen opnemen met jou. 

Websites

• www.wkof.nl/leven-met-kanker/voedingenkankerinfo - Vragen en antwoorden over voeding rondom de behandeling van kanker en voeding na de behandeling van kanker
• www.mijnvoeding.nl - Bij smaakproblemen. Tips en recepten.
• www.kenniscentrumondervoeding.nl/energie-en-eiwitrijke-producten - Lijst met eiwitrijke producten welke te koop zijn in de supermarkt.

Medisch maatschappelijk werk 

Pleuni de Caluwé-van Galen	Myrna van Nuland

Een diagnose zet je wereld even stil, laat je voelen hoe kwetsbaar je bent en kan zorgen voor veel onrust in jouw leven en dat van je naasten. Dingen die voorheen vanzelfsprekend waren zijn dat misschien niet meer. Bijvoorbeeld als je minder energie hebt dan je gewend bent, veelvuldig piekert, gezondheidsverlies ervaart, een veranderend toekomstbeeld, werk gerelateerd, rolverandering binnen je relatie of gezin.

Medisch maatschappelijk werk begeleidt tijdens je ziekteproces bij datgene wat jou bezighoudt. We zijn er voor jouw verhaal, geven advies en handvatten als je dat nodig hebt en zoeken samen naar een manier hoe je om kan gaan met tegenslagen. Ziek zijn en de bijkomende behandelingen hebben niet alleen invloed op jou als persoon, maar ook op dat van jouw gezin en op je relatie(s). Het kan soms lastig zijn om het pad samen te bewandelen als er zoveel emoties, zorgen en angst bij komt kijken. Een geliefde niet willen belasten met jouw zorgen is dan ook een veelgehoorde reden om met medisch maatschappelijk werk te praten. Als je het fijn vindt is er ruimte voor gesprekken met jullie samen of individueel.

Medisch maatschappelijk werk denkt mee op alle leefgebieden: psychische gezondheid, lichamelijke gezondheid, zingeving, wonen, financiën, (sociale) relaties, werk en activiteiten (dagbesteding en hobby’s). 

Vaak is het prettig om op voorhand kennis te maken met elkaar zodat je weet op wie je terug kan vallen als je dat nodig hebt. De medisch maatschappelijk werker heeft ook een signalerende rol en probeert, samen met jou, te voorkomen dat je vastloopt. Als het nodig is, zoeken we naar passende zorg. Mocht je ondersteuning willen van een medisch maatschappelijk werker kun je dit bij je casemanager aangeven. Zij verzorgen een verwijzing, zodat wij contact kunnen opnemen met jou. 

Fysiotherapeut bij jou in de buurt

Voor problemen die te maken hebben met bewegen kun je terecht bij de fysiotherapeut. Hierbij kun je denken aan vermoeidheid of een slechte conditie. De fysiotherapeut kan adviezen geven over het vaststellen van jouw grenzen en het opbouwen van jouw conditie. De fysiotherapeut zal je begeleiden bij het bewegen (oefenen en trainen). De duur, intensiteit en aard van de fysiotherapie behandeling is afhankelijk van jouw doel, mogelijkheden en beperkingen.

Wij verwijzen naar een fysiotherapeut bij je in de buurt. Je kunt op deze websites zien waar oncologie fysiotherapeuten werkzaam zijn in de regio.

• Het Fysiotherapie Netwerk Oncologie (FyNeOn)
• Onconet

Daarnaast is het verstandig om na te gaan in hoeverre je verzekerd bent voor deze hulp.

Ergotherapie

Wat kan de ergotherapeut voor jou betekenen?

• Vermoeidheidsklachten
• Concentratie- en geheugenklachten
• Niet weten wanneer je te weinig of te veel doet

Behandeling

Ergotherapeuten zijn experts op het gebied van energiemanagement. Zij onderzoeken de huidige belastbaarheid en begeleiden het proces om meer grip op vermoeidheid te krijgen. Hierdoor wordt het vaak weer mogelijk om betekenisvolle activiteiten uit te voeren. Denk hierbij aan zelfzorg, werk, gezin en hobby.

Pijnteam

Een ziekte als kanker en de behandeling daarvan, kan pijnklachten veroorzaken. De pijn kan verschillende oorzaken hebben en daarom kan ook de behandeling op verschillende manieren plaatsvinden. Soms is hierbij de expertise van een pijnteam nodig. In een pijnteam werken verschillende specialisten samen met als doel de pijn te verminderen.

Oncologie en revalidatie

De ziekte kanker en de behandeling daarvan, heeft voor veel patiënten aanzienlijke gevolgen op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied. Een revalidatieprogramma waarin lichaamsbeweging en psychosociale begeleiding gecombineerd worden kan soms een meerwaarde hebben. Je casemanager kan met jou in gesprek gaan over wat je nodig hebt om jouw dagelijks functioneren te verbeteren en kan je hiervoor verwijzen.

Klinisch psycholoog

Als er een mogelijke samenhang bestaat tussen lichamelijke en psychische klachten kan de klinisch psycholoog ingeschakeld worden. Het is mogelijk dat het jou moeite kost de behandeling en de eventuele gevolgen van de ziekte te verwerken. De gevolgen kunnen betrekking hebben op jouw stemming, je zelfbeeld, seksualiteit, lichamelijke prestaties en het (veranderde) uiterlijk. Ook kan er aandacht geschonken worden aan de omgang met naasten of het hervatten van werk en taken. In een aantal gesprekken worden jouw problemen in kaart gebracht en wordt hulp geboden om jouw klachten te verminderen.

Seksuoloog

Op het gebied van intimiteit kan je door alles wat er op jou afkomt en door bijwerkingen van de behandeling problemen ervaren. Een seksuoloog kan je helpen om dit te bespreken.

Deze pagina downloaden

Deze pagina delen op