Slokdarmkanker

Je hebt van je arts te horen gekregen, dat je (waarschijnlijk) slokdarmkanker hebt. Dit slechte nieuws geeft vaak onzekerheid en roept veel vragen op. Deze folder is ervoor bedoeld om aanvullende informatie te geven over slokdarmkanker.

Wat is slokdarmkanker?

Bij slokdarmkanker (oesophaguscarcinoom) is er sprake van een kwaadaardige tumor in de slokdarm, een gespierde buis die de keelholte verbindt met de maag. 

Een  tumor in de slokdarm kan naar binnen groeien of naar buiten groeien. Als de tumor naar binnen groeit, wordt de slokdarm steeds smaller waardoor voedsel steeds moeilijker passeert. Als de tumor dwars door de slokdarmwand (spierlaag en bindweefsellaag) groeit en de buitenkant van de slokdarm bereikt, neemt de kans dat de tumor uitzaait toe. Dit gebeurt dan via de bloedvaten, lymfevaten of doordat ze in een lichaamsholte terechtkomen, bijvoorbeeld de buikholte. 

Er zijn verschillende soorten slokdarmkanker die uit verschillende cellen van de slokdarm ontstaan zijn. De meest voorkomende zijn: 

• Het plaveiselcelcarcinoom: deze tumor ontstaat in de bovenste laag van het slijmvlies. Hier bevinden zich verhoornende cellen die de slokdarm bekleden: de plaveiselcellen. Een plaveiselcelcarcinoom ontstaat meestal in het middelste of bovenste deel van de slokdarm.
• Het adenocarcinoom: deze tumor ontstaat in het slijmvormende klierweefsel dat zich meestal op de overgang van de slokdarm naar de maag bevindt. Een adenocarcinoom ontstaat vrijwel altijd in het onderste deel van de slokdarm. Soms loopt een adenocarcinoom door tot in de maag, maar deze kan ook in de maag beginnen en zich uitbreiden naar de slokdarm.

De diagnose slokdarmkanker

Een goede en snelle diagnose is nodig om u goed te kunnen behandelen. Om de diagnose te stellen en om uitzaaiingen uit te sluiten wordt aanvullend onderzoek verricht:

• Lichamelijk onderzoek: naast het bevoelen van de buik en de borstkas onderzoekt de arts ook de hals om vast te stellen of de lymfeklieren hier vergroot zijn.
• Gastroscopie (inwendig kijkonderzoek): met een flexibele kijkslang wordt de gehele slokdarm en maag van binnen bekeken. Hierbij worden vaak weefselmonsters (biopten) genomen voor onderzoek. In sommige gevallen wordt het onderzoek uitgevoerd met een ingebouwd echoapparaat aan de kijkslang. Hiermee kan nauwkeurig gekeken worden tot waar de tumor de slokdarm in groeit en waar zich eventueel afwijkende lymfeklieren in de buurt bevinden.
• CT-scan van de hals, borst- en buikholte: met een CT-scan wordt de hals, borst- en de buikholte met röntgenopnames afgebeeld.
• Echo van de hals met eventueel een punctie: indien nodig kunnen vergote klieren in de hals hiermee extra onderzocht worden. 
• PET-scan: met dit radioactief onderzoek kunnen snel delende cellen worden afgebeeld in het lichaam. Hiervoor wordt geen contrastvloeistof gebruikt, maar radioactieve suiker. Deze suiker wordt opgenomen door alle snel delende cellen en maakt de tumor daardoor vaak goed zichtbaar, omdat een tumor ook bestaat uit snel delende cellen. 

De uitslagen van de onderzoeken zijn meestal na een tot anderhalve week bekend. Op basis van de uitkomsten van deze onderzoeken en jouw eigen wensen zal de behandeling worden bepaald. Je behandelend arts zal dit met je bespreken, liefst in het bijzijn van familie of naaste(n). Ziekenhuis Bernhoven heeft een goede en nauwe samenwerking met het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven bij de behandeling van slokdarmkanker. 
Als je specialist de diagnose niet-uitgezaaide slokdarmkanker heeft gesteld, dan kan deze je verwijzen naar het speciale slokdarmspreekuur van het Catharina Ziekenhuis. 

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van de plaats van de tumor en het stadium van de ziekte. Vaak worden combinatiebehandelingen met bestraling, chemotherapie of beiden en operatie geadviseerd. Soms is een operatie niet noodzakelijk als het om een vroeg stadium gaat, het zogenaamde vroegcarcinoom. Hiervoor biedt het Catharina Ziekenhuis als centrumziekenhuis voor Zuid-Nederland endoscopisch mucosale resectie (EMR) en radiofrequente ablatie (RFA) aan. Een tumor op de slokdarmwand wordt bij EMR via de endoscoop (via een kijkbuis in de slokdarm) weggehaald. Bij RFA wordt de bovenste laag van de slokdarmwand sterk verhit om het kwaadaardige weefsel te doden. De specialisten in het Catharina Ziekenhuis hebben veel ervaring met deze technieken. 

Waarom behandeling in het Catharina Ziekenhuis?

Er is in Nederland afgesproken dat de chirurgische behandeling van slokdarmkanker alleen in ziekenhuizen wordt uitgevoerd die hierin gespecialiseerd zijn. 
Middels video-conferencing (overlegvorm waarbij er via video verbinding contact is met meerdere ziekenhuizen) vindt wekelijks overleg plaats tussen de diverse specialisten uit de regio. Op deze manier is de onderlinge samenwerking optimaal en wordt de zorg voor patiënten zo efficiënt mogelijk georganiseerd.

Aanvullende informatie

Op de website www.kanker.nl kunt u per tumorsoort eventueel aanvullende en betrouwbare informatie vinden, ook over slokdarmkanker.

Onderzoek

Het POCOP project
Behandeling van slokdarm- en maagkanker kan bestaan uit verschillende therapieën, zoals een operatie al dan niet in combinatie met een bestraling en/of chemotherapie, alleen chemotherapie of ondersteunende zorg. Welke behandeling gegeven wordt, is afhankelijk van meerdere factoren en wordt per patiënt bekeken. Behalve dat deze behandelingen effectief kunnen zijn, gaan ze ook gepaard met bijwerkingen. De kans op een succesvolle behandeling is moeilijk te voorspellen. Daarnaast weten we nog te weinig over de kwaliteit van leven tijdens en na afloop van de behandeling. Om beter te kunnen voorspellen welke patiënten voordeel hebben van een bepaalde behandeling, en om behandelmethoden te kunnen verbeteren, is onderzoek in grote groepen patiënten nodig. Daarom is het POCOP project opgezet.

Doel van het POCOP project 
Het doel van het POCOP project is om van zoveel mogelijk patiënten met slokdarm- en maagkanker gegevens te verzamelen. Op deze manier hopen we beter inzicht te krijgen in welke factoren van invloed zijn op de uitkomst van de behandeling en kwaliteit van leven. Uiteindelijk moet het onderzoek leiden tot meer voorspellers van een succesvolle behandeling, zodat toekomstige patiënten een behandeling op maat kunnen krijgen.

Wij vragen je of een onderzoeker van het POCOP project in de loop van de week telefonisch contact met je mag opnemen om de achtergrond van het project en eventuele deelname met je te bespreken. 

Vragen?

Als je naar aanleiding van deze folder nog vragen hebt, neem dan gerust contact op met je casemanager of arts. Zij zijn als volgt te bereiken:

Casemanagers gastro-enterologie: 
Telefonisch spreekuur van maandag t/m vrijdag 8.00-9.00 uur: 0413-402290
Via email: coloncare@bernhoven.nl

Polikliniek maag-darm-leverziekten:
Maandag t/m vrijdag 8.30-12.30 uur en 13.00-17.00 uur: 0413 - 40 19 32