Skip to Content

Voedingsadviezen bij jicht

Jicht is een aandoening die behoort tot de reumatische aandoeningen. Jicht ontstaat als urinezuur ophoopt in het lichaam. In deze folder lees hoe je door middel van voeding het urinezuurgehalte kunt verlagen.

De hoeveelheid urinezuur in het bloed wordt door drie factoren bepaald, namelijk:

  • De productie van urinezuur door het lichaam
  • De inname van voeding waaruit het lichaam urinezuur maakt, dit zijn de voedingsstoffen purine en fructose.
  • De uitscheiding van urinezuur door de nieren

Urinezuur wordt gewoonlijk via het bloed naar de nieren vervoerd en met de urine uitgescheiden. Bij jicht vormt het opgeloste urinezuur kristal­len, die kunnen neerslaan in een gewricht en andere weefsels. Erfelijke factoren, te hoog gewicht, andere bijkomende ziekten (zoals diabetes mellitus, te hoge bloeddruk, te hoog cholesterol en chronische nierschade), voeding en diuretica (plastabletten) kunnen hierbij een rol spelen.

Behandeling van jicht

Het doel van de behandeling is het voorkomen van terugkerende acute jichtaanvallen en het beperken van klachten en complicaties van jicht. Dit kan bereikt worden door het verlagen van het urinezuurgehalte in het bloed en in de urine. Medicijnen vormen de basis en zijn een belangrijk onderdeel van de behandeling. Daarnaast kan het volgen van bepaalde voedingsadviezen en leefstijladviezen een positieve bijdrage leveren. Daarover lees je hieronder meer.

Het voedingsadvies

Uit onderzoek blijkt dat de voedingsstoffen purine en fructose het urinezuur kunnen verhogen en dus een risicofactor vormen voor het optreden van een jichtaanval. Het effect van onderstaande adviezen kan per persoon verschillen.

De volgende voedingsadviezen zijn van toepassing bij jicht:

  • De basis van de voedingsadviezen zijn vertaald in de Schijf van Vijf. Voor verschillende leeftijdscategorieën zijn er aanbevolen hoeveelheden vastgesteld. Dit is de basis van het advies. Meer informatie over de Schrijf van Vijf vind je op de website van het Voedingscentrum.
  • Zorg voor een juist gewicht. Probeer bij overgewicht geleidelijk af te vallen tot een gezond gewicht. Een geleidelijk gewichtsverlies wil zeggen: 0,5-1 kg per week. Dit kan je bereiken door het verminderen van de energie inname door minder suikers en vetten te gebruiken. Probeer hierbij ook meer te bewegen. Val niet te snel af. Bij te snel afvallen komt er veel urinezuur vrij en stijgt het urinezuurgehalte in het bloed. Meer informatie over een goed gewicht en gezonde voeding vind je op de website van het Voedingscentrum.

Productgroepen en de invloed op het urinezuur in het bloed

Verhoog de vochtinname

Drink 2-3 liter vocht per dag. 2-3 liter zijn 16-24 kopjes of 13-20 bekers per dag. Verdeel dit goed over de dag. Drink ook in de avond en wanneer mogelijk ook in de nacht. De juiste en grote vochtinname bevordert de urinezuuruitscheiding. Ook verkleint het de kans op bijwerkingen van medicatie. Vruchtensappen, suikerhoudende en alcoholische dranken worden afgeraden. Magere zuivelproducten verminderen het risico op jicht doordat de uitscheiding van urinezuur wordt bevorderd.

Beperk alcoholische dranken

Beperk alcoholische dranken zoveel mogelijk, met name bier en sterke dranken. Alcohol verhoogt de hoeveelheid melkzuur in het bloed, wat zorgt voor een verminderde uitscheiding van urinezuur door de nieren. Bier bevat purines, waardoor bier schadelijker is dan andere alcoholische dranken. Ook sterke drank geeft een verhoging van het urinezuurgehalte en wordt daardoor afgeraden.

Rood vlees, bewerkt vlees en vleeswaren

Beperk rood vlees, bewerkt vlees en vleeswaren. Een belangrijke bron van purines is vlees. Een hogere vleesconsumptie geeft een hoger risico op jicht. Gebruik daarom niet meer dan 100 gram rood of bewerkt vlees per dag. Of niet meer dan 300 gram per week. Onder rood vlees valt: rundvlees, varkensvlees en lamsvlees. Beperk zo veel mogelijk orgaanvlees, door het hoge purine gehalte. Als variatie kan je kiezen voor eieren (maximaal 3 per week), peulvruchten of andere vleesvervangers.

Vis, schaal- en schelpdieren

Ook vis, schaal- en schelpdieren zijn een bron van purines. Beperk vis tot maximaal één keer per week 100 gram. Door het hoge purinegehalte kan je het beter vermijden.

Groente, fruit, brood, graanproducten en noten

Gebruik groente, fruit, brood, graanproducten en noten in de hoeveelheden zoals deze worden geadviseerd volgens de Schijf van Vijf. Bij gebruik van plantaardige producten worden lagere hoeveelheden van urinezuur in het bloed gezien. Dit heeft te maken met de positieve effecten van voedingsvezels, vitamines, mineralen en polyfenolen. Purinerijke plantaardige voedingsmiddelen zoals erwten, bonen, linzen, spinazie, havermout, champignons en bloemkool hoef je niet te vermijden of de inname beperken. Deze hebben namelijk geen invloed op het ontstaan van een jichtaanval.

In fruit en vruchtensap zit fructose, deze voedingstof kan in het lichaam worden omgezet naar urinezuur. Uit onderzoek blijkt dat er wel een verband is tussen het gebruik van vruchtensap en een hoger risico op jicht. Vanwege de positieve invloed van fruit op de gezondheid, adviseren we je toch om dagelijks 200 gram fruit te gebruiken.

Zuivelproducten

Gebruik 2-3 zuivelproducten per dag. Er is een belangrijke relatie tussen magere zuivelproducten en het urinezuurgehalte in het bloed, doordat de urinezuuruitscheiding in de urine toeneemt. Volvette zuivelproducten hebben geen invloed op het serumgehalte urinezuur. Gebruik daarom magere zuivelproducten.

Fructose

Beperk de inname van fructose. Fructose is een suiker en verhoogt het urinezuur in het bloed. Fructose komt voor in fruit, honing en vruchtensappen. Fructose zit ook in kristalsuiker en wordt toegevoegd aan frisdranken en voedingsmiddelen zoals koek, snoep en gebak. Gebruik zo min mogelijk suiker en suikerhoudende (fris)drank. Kies bijvoorbeeld voor light-frisdranken en zoetstof.

Heb je nog vragen?

Zijn er na het lezen van deze folder nog onduidelijkheden of wil je méér weten? Aarzel dan niet om dit te bespreken met je diëtist of arts. Of bel ons op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur.

  • Diëtetiek telefoon 0413 - 40 22 50, route 41

Meer informatie

Ga voor meer informatie naar: