Spring naar de content

Voorkomen van infecties bij slechtwerkende of ontbrekende milt

Hoe voorkomt u ernstige infecties wanneer u geen milt meer heeft of uw milt niet goed werkt? (Splenectomie)

U krijgt deze informatie omdat u geen milt meer heeft, uw milt binnenkort operatief verwijderd wordt of omdat uw milt minder goed werkt. U bent hierdoor vatbaar voor ernstig verlopende infecties .

De milt

De milt is een belangrijk orgaan in ons lichaam dat een grote rol speelt bij de afweer van bacteriën. Tegen die bacteriën maakt de milt antistoffen en de milt zorgt ervoor dat bacteriën en andere ziektekiemen uit ons bloed worden verwijderd.

De milt werkt als een filter en is opgebouwd uit een netwerk van bloedvaten, witte bloedcellen en lymfekliercellen. Bloedcellen die afwijken omdat u een infectie heeft of omdat in het bloed bacteriën zitten die daar niet horen, raken in dit netwerk verstrikt en worden door de witte bloedcellen opgeruimd.
Als uw milt verwijderd is of onvoldoende werkt dan mist het lichaam dit belangrijke filter. Daardoor bent u vatbaar voor ernstige infecties door de volgende ziekteverwekkers:

  • bacteriën: dit zijn de meest voorkomende verwekkers van bloedvergiftiging (sepsis), luchtweginfecties (pneumonie) en hersenvliesontsteking (meningitis);vooral het risico op een ernstige bloedvergiftiging is verhoogd wanneer uw milt niet goed werkt.
  • ernstige (wond)infecties na honden- of kattenbeten;
  • malariaparasieten;
  • babesiosis, een parasitaire infectie die overgebracht wordt door tekenbeten.

Maatregelen die het risico van ernstige infecties kunnen verkleinen

Algemeen

  • Draag altijd uw medische informatie bij u (evt. Medic-alert).
  • Wij lichten uw huisarts in dat u geen milt meer heeft of dat u milt niet goed meer werkt. Toch raden we u aan om het ook zelf te melden als u een afspraak met uw huisarts heeft.
  • Uw huisarts verzorgt de vaccinaties en revaccinaties en (herhaal)recepten voor de antibiotica.
  • Neem contact op met uw huisarts bij elke acuut ontstane koorts, vooral als u daarbij rillingen heeft, en start gelijk met antibiotica.

Antibiotische profylaxe en antibiotica bij koorts*

Antibiotica zijn medicijnen die werken tegen infecties veroorzaakt door bacteriën

Antibiotische profylaxe

Profylaxe is een medische term en betekent: voorzorgsmaatregelen nemen om iets te voorkomen. Als de milt is verwijderd krijgt u in principe 2 jaar lang dagelijks antibiotica (feniticilline) als voorzorgsmaatregel om u te beschermen tegen infecties (profylaxe). Afhankelijk van uw persoonlijke omstandigheden wijken we hiervan af en krijgt u alleen antibiotica bij koorts. Kinderen onder de 5 jaar krijgen vaak langer profylaxe, in ieder geval tot de leeftijd van 5 jaar. Uw behandelend arts schrijft het eerste recept uit, daarna neemt uw uw huisarts dit over.

Antibiotica bij koorts

Het is belangrijk dat u snel start met antibiotica als u koorts krijgt, zeker als u bij de koorts begint te rillen en te klappertanden.  Daarvoor moet u altijd een paar tabletten antibiotica in huis hebben om meteen te kunnen starten. Ook moet u altijd een recept voor een antibioticumkuur in huis hebben zodat u snel een antibioticumkuur kunt gaan halen bij de apotheek. Als u koorts hebt start u gelijk met antibiotica en neemt u contact op met uw huisarts. Die beoordeelt hoe lang u de antibiotica moet slikken.

Het antibioticum wat hiervoor meestal gebruikt wordt is: Amoxicilline/Clavulaanzuur (Augmentin®), drie maal daags 625 mg (houdbaarheid zie verpakking). Laat u door de huisarts verder voorlichten.

* Bent u overgevoelig voor antibiotica, overleg dan van te voren met uw huisarts/specialist wat u het beste kunt doen/gebruiken.

Vaccinaties

Tegen pneumokokken infecties, tegen infecties met Haemophilus influenzae (type B) en tegen meningokokkeninfecties.

Dit zijn infecties die ernstige longontsteking (pneumonie), bloedvergiftiging (sepsis) of hersenvliesontsteking (meningitis) kunnen geven.

U wordt gevaccineerd volgens een schema. Dit schema bespreekt uw behandelend arts of huisarts met u. Bij een geplande miltverwijdering krijgt u de vaccinaties bij voorkeur zoveel mogelijk vóór de operatie. Het schema hangt af van uw leeftijd en of u al bepaalde vaccinaties heeft gehad. U krijgt deze vaccinaties van uw eigen huisarts.

Vaccinaties tegen pneumokokken worden daarna elke 5 jaar herhaald en vaccinaties tegen meningokokken worden eenmalig herhaald na 3 tot 5 jaar wanneer u jonger bent dan 24 jaar.

Influenzavirus(griep)

Jaarlijkse vaccinatie tegen griep (influenza) raden we u aan. Deze vaccinatie wordt door de huisarts gegeven.

Overige maatregelen

  • Bent u gebeten of gekrabd door een hond of kat, ga dan naar uw huisarts voor het laten reinigen van de wond en een kuur met antibiotica Amoxicilline/Clavulaanzuur (Augmentin® gedurende 5 dagen 3 dd 625 mg).
  • Gaat u op reis naar 'malariagebieden': volg dan de adviezen van de GGD nauwkeurig op. Neem nauwgezet alle maatregelen om te voorkomen dat u door muskieten wordt gestoken. Gebruik antimalariatabletten (zogenoemde ‘malariaprofylaxe') die u door uw huisarts worden voorgeschreven.
    Soms kan het nodig zijn om toch maar niet naar een bepaalde reisbestemming te gaan. Krijgt u koorts tijdens een reis door de tropen of vlak na die reis, dan doen we een bloedonderzoek om zeker te weten dat u geen malaria heeft.
    Let héél goed op tekenbeten wanneer u reist in bosrijke gebieden (met name in het oosten van Amerika) want teken kunnen de zogenoemde tekenkoorts (babesiose) overbrengen.

Vaccinatiepaspoort

Wanneer u een reis naar het buitenland maakt, neem dan uw vaccinatiepaspoort mee. Dit kunt u krijgen via uw eigen huisarts of GGD. Het is een handig hulpmiddel waarin precies vermeld staat wanneer u welke vaccinaties heeft gehad. Hoewel er in veel landen niet echt naar wordt gevraagd, is er toch een aantal landen waar u dit paspoort moet kunnen laten zien.

Heeft u nog vragen?

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, aarzel dan niet om contact op te nemen met uw huisarts. Hij/zij kan u alle informatie over de juiste voorzorgsmaatregelen geven.